درمانهای نادرست و اشتباه برای اتیسم(اوتیسم)

درمان های زیادی وجود دارند که نشان داده اند برای افراد دارای اتیسم(اوتیسم) مفید هستند. این روش‌های درمانی می‌توانند مهارت‌های کودک شما را ارتقا دهند و به کشف روش‌های جایگزین ارتباطی و بهبود سلامت روان او کمک کنند. یک درمان خوب، درمانی است که به شأن افراد دارای اتیسم احترام بگذارد، متناسب با نیازهای فرد باشد و رفع نیازها را به عنوان هدف انتخاب کرده باشد. درمان‌های خوب و موثر برای درمان اتیسم مبتنی بر شواهد هستند، به این معنی که با حجم زیادی از تحقیقات علمی و بهترین شیوه‌ها پشتیبانی می‌شوند،برترین متخصصان از آنها حمایت می کنند و در جوامع  و متون علمی مورد حمایت هستند.

درکمال تاسف و افسوس، درمان‌های محبوب بسیاری نیز برای اتیسم وجود دارد که ماهیت شبه علمی دارند. این بدان معنی است که آنها به نظر می رسد بر اساس علم و شواهد علمی هستند اما در واقع کلاهبرداری و گمراه کننده اند.پس اصلا چرا درمان های شبه علمی زیادی برای اتیسم وجود دارد؟ سه دلیل اصلی برای این امر وجود دارد:

نخست: بسیاری از والدین آگاهی زیادی در مورد اتیسم ندارند و نمی دانند که در ابتدایی ترین مرحله تشخیص فرزندشان چگونه واکنش نشان دهند. برخی از والدین نگران هستند که اتیسم باعث مشکلات اساسی برای فرزندان یا خود آنها شود و به دنبال تغییر آن هستند.تحقیقات زیادی اثبات نموده اند که مداخله بهنگام هم برای کودک و هم برای خانواده از جهت تسهیل مهارت های ارتباطی و آموزش مفید است، از همین روی برخی از والدین احساس می کنند که اجبارا و از روی ناچاری و استیصال بایستی تمام گزینه های موجود را به سرعت و بدون تحقیق امتحان کنند.

دوم : در گذشته و در مقاطعی تحقیقات به جای حمایت از خانواده و یا پذیرش اختلال اتیسم، بر درمان یا کاهش ویژگی‌های اتیسم متمرکز بود، و این ایدئولوژی توسط بسیاری از وب‌سایت‌های معروف اتیسم ترویج می‌شد که بایستی از راهکارهای درمانی پیشنهادی حمایت شود تا بتوان راهکارهایی مناسب و سریع برای درمان اتیسم یافته شود. اما این موارد مربوط به سالهای دور است و اکنون موسسات تحقیقاتی وارد عرصه پژوهش در همه زمینه های مرتبط با اتیسم شده اند تا بتوانند این خطایی که در گذشته رخ داده دیگر تکرار نشود و واقعا می توان اکنون به این موسسات اعتماد کرد و برای صحت سنجی درمانها به درگاه های علمی این بنیاد یا سازمانها مراجعه نمودبرای نمونه بنیاد سیمونز و یا مرکز کنترل و یا پیشگیری بیماری های آمریکا و یا آتیزم اسپیک و یا خدمات بهداشت عمومی انگلستان و …..برای نمونه انجمن اتیسم انگلستان درمانهای اکسیژن پرفشار برای بهبود گفتار ،نوروفیدبک را برای مشکلات گفتار و زبان ،یکپارچگی شنیداری را برای مشکلات گفتار و زبان ،اسیدهای چرب امگا 3 را برای مشکلات خواب ،رژیم های غذایی مانند رژیم های بدون گلوتن یا بدون کازئین و رژیم های کتوژنیک را برای کاهش علایم و حتی اکسی توسین را برای افراد دارای اتیسم پیشنهاد نمی کند و به وضوح در وبسایت خود در مورد این موارد اطلاع رسانی می کند.

سوم:

همیشه در سیستم های آموزش و درمان افرادی هستند که بخواهند از نا امیدی و احساس دلسوزانه والدین در جهت منافع خود سودجویی کنند.

چند نمونه از درمانهای نادرست منتج از شبه علم برای اتیسم

نمونه‌ای از گرایش‌های شبه علمی رایج که من به عنوان یک متخصص اتیسم به آن دیدگاه خوبی ندارم، پزشکی مولکولی یا orthomolecular medicine در زمینه اتیسم است. فرض این طب جایگزین این است که اتیسم ناشی از کمبود مواد مغذی است، اما این کمبودها را می توان با مکمل های گران قیمتی که متناسب با نیازهای کودک شما طراحی شده اند، درمان کرد. هیچ مدرکی برای حمایت از این موضوع وجود ندارد و خانواده‌هایی که قربانی این طرح شده‌اند هر ساله میلیون ها تومان برای اینگونه درمان های بی‌فایده پرداخت می‌کنند. پروتکل یاسکو(Yasko Protocol)، CEASE therapyو پزشکی عملکردی(functional medicine) نیز اصطلاحاتی هستند که ممکن است با آنها برخورد کنید،که همگی به روش‌های متقلبانه متفاوت، اما مشابه اشاره دارند.

موارد زیر فهرست جامعی از درمان‌های جعلی و اشتباه نیست، اما بینشی در مورد دیگر کلاهبرداری‌های رایج ارائه می‌دهد که باید مراقب آنها باشید:

پیش از پرداختن به برخی از درمانهایی که برای کودکان دارای اتیسم اشتباه است لازم به ذکر است عنوان کنیم که برخی از درمانهایی که در زیر نام انها برده می شود ممکن است در زمینه های اصلی خود درمانهایی کارگشا باشند برای نمونه درمان طب ایرانی /اسلامی در زمینه درمانهای گوارشی و یا اصلاح سبک زندگی و… درمانی موفق باشد ولی درزمینه اتیسم خیر.و یا درمان اکسیژن پرفشار نشان داده است که برای برخی شرایط مانند بهبود زخم ها و یا برخی اسیب ها اثر بخش است ولی در مورد اثر بخشی آن برای اتیسم ابهامات زیادی وجود دارد. پس به یاد داشته باشید که مباحث مطرح شده در این متن اشاره به جایگاه اشتباه برخی از این درمانها دارد و اگر این درمانها در جایگاه مناسب خود قرار گیرند شاید اثر بخش نیز باشد.

طبیعت درمانی(Naturopathy)

طبیعت‌ درمانی «طب طبیعی» را ترویج می‌کنند، یعنی پزشکی و اقداماتی که از نظر علمی اثبات نشده یا مبتنی بر شواهد نیستند. طب طبیعی به اشکال مختلف وجود دارد، اما یک قانون خوب که باید به خاطر داشت این است: “اگر طب طبیعی موثر باشد، فقط باید به صورت دارویی در دسترس باشد و پژوهش های دارو شناسی از آنها حمایت کند و جامعه پزشکی بر روی آن صحه گذارند. شاید رایج ترین نوع طبیعت درمانی هومیوپاتی نامیده می شود. هومیوپاتی بر این فرض استوار است که ماده ای که باعث بیماری یا شرایطی می شود نیز می تواند رقیق شود و برای درمان آن بیماری استفاده شود. در مورد اتیسم، برخی از هومیوپات‌ها معتقدند که واکسن‌ها باعث اتیسم می‌شوند و با رقیق کردن اجزای شیمیایی یک واکسن به حدی که آنچه باقی می‌ماند ظاهراً فقط آب است، می‌تواند اتیسم را درمان کند. واضح است که هیچ مدرکی برای حمایت از این موضوع وجود ندارد و حتی پیش فرضی که در مورد واکسیناسیون مطرح می شود نیز تاکنون بارها و بارها رد شده است.

چلیشن یا سم زدایی( Chelation/Detoxification)

سم زدایی نوعی درمان است که مواد شیمیایی سمی را از خون حذف می کند و اصولا قرار است برای افرادی که مسمومیت فلزی را تجربه کرده اند استفاده شود. با این حال،برخی افراد این فرایند را به عنوان یک درمان برای  اتیسم معرفی می کنند. طرفداران این موضوع معتقدند که مواد شیمیایی بیش از حد مانند جیوه در خون افراد اتیستیک وجود دارد و این مازاد شیمیایی می تواند به عنوان عامل اتیسم شناخته گردد. آنها معتقدند که حذف آن و “سم زدایی” بدن اتیسم را درمان می کند. مانند بسیاری از درمان های شبه علمی، این فرایند نیز با لفاظی های ضد واکسن مرتبط است، زیرا برخی از واکسن ها حاوی تیمروسال (یک ماده شیمیایی مرتبط با جیوه) در مقادیر بسیار کم هستند. شواهدی وجود ندارد که سم زدایی برای اتیسم مفید باشد، اما برعکس شواهدی وجود دارد که این نوع درمان می‌تواند مضر باشد و باعث کاهش فشار خون، مشکلات قلبی، آسیب کبدی، آسیب مغزی، تشنج، حالت تهوع و حتی مرگ شود.

اکسیژن پرفشار(Hyperbaric Oxygen)

اکسیژن  پرفشار، شامل تنفس سطح افزایش یافته اکسیژن است (بین 24٪ تا 100٪ بیشتر از حد طبیعی)، در حالی که فرد در یک محفظه کپسول مانند است. این روش به خوبی برای سازگار شدن با شرایط سخت و پرفشار مانند غواصی ها و یا صعود ها استفاده می گردد اما نه برای اتیسم. باور پشت این موضوع این است که اتیسم با التهاب و کمبود اکسیژن در مغز مرتبط است و میتوان آن را با قرار گرفتن در معرض میزان بالایی از اکسیژن بهبود بخشید. متاسفانه در این خصوص نیز هیچ مدرکی مستدل و علمی برای تأیید این موضوع وجود ندارد، و از طرفی  شواهدی وجود دارد که این فرایند برای کودک دارای اتیسم خطرناک باشد و در کمترین حالت باعث ایجاد سردرد و آسیب به گوش میانی شود.

دی اکسید کلر (Chlorine Dioxide )

یکی از خطرناک‌ترین «درمان‌هایی» که تاکنون شنیده ام، استفاده از دی اکسید کلر برای درمان اتیسم است. باور در اینجا این است که مصرف دی اکسید کلر خوراکی، از طریق غرقه سازی ، یا از طریق تنقیه، “عوامل بیماری زا” ایجاد کننده اتیسم را از بین می برد! نیازی به گفتن نیست که هیچ مدرکی دال بر کارکرد این روش وجود ندارد، این روش فوق العاده خطرناک است و می تواند باعث آسیب های پوستی، استفراغ، درد معده، اسهال و مرگ شود.

درمانهای سنتی(ایرانی و اسلامی)

اخیرا در میان خانواده ها باب گردیده است که می توان با استفاده از طب سنتی و یا دارو های گیاهی اختلال اتیسم را درمان کرد و جای تعج دارد که حتی برخی از این افراد عنوان می کنند که می توانند اتیسم را به صورت کامل درمان کنند .جای تاسف و تعجب دارد که شما خوانندگان گرامی درمانهایی که در بالا گفته شد را غیر قابل قبول ،اشتباه و گاها خطرناک بدانید اما استفاده از طب سنتی را برای اختلالی که هنوز علت مشخص آن یافته نشده انتخابی بدون خطر بدانید.بر اساس بررسی های ما در مرکز اردیبهشت در حدود یک سوم خانواده های اتیسم به نوعی از درمان های سنتی استفاده نموده اند و هیچ کدام از آنها در طی یک سال گذشته نتیجه ای از این درمان ندیده اند.این نوع درمان با تجویز شربت ها و یا کپسول ها و یا خوراکی های دعا خوانده شده ارائه می شود. خوراکی هایی که اصولا شامل پودر سنجد ،عناب ،زعفران،اسطوخودوس،و….روغن دانه ها و گیاهان مختلف است.شما ممکن است این تصور را داشته باشید که این خوراکی ها بی ضرر هستند ولی به یاد داشته باشید برخی از داروهای قوی که برای بیماری های اعصاب و روان استفاده می گردد بر گرفته از همین دارو های گیاهی است،با این تفاوت که با پژوهش های بیشمار بر روی عوارض آن و اثر بخشی آن کار شده است.اگر از این گونه درمانها استفاده می کنید مراقب تشنج ،اختلالات گوارشی ،مشکلات خواب و…. باشید.گاها خانواده ها عنوان می کنند که پژوهش های زیادی از این درمانها پشتیبانی و حمایت می کنند برای همین از شما دعوت می کنم ادامه مطلب را بخوانید.

علائم هشدار دهنده درمان های شبه علمی:

ما در بالا چند نمونه از درمان های نادرست برای اتیسم را مورد بحث قرار داده ایم، اما در مورد مواردی که در لیست نیستند چه؟ تعداد زیادی از این گونه درمانها وجود دارد که نمی توان همه آنها را نام برد، اما در در ادامه  چند علامت خطر را عنوان می کنیم که دفعه بعد که در مورد یکی از این درمان ها می خوانید باید مراقب آنها باشید:

نوید درمان

هیچ درمانی برای اتیسم وجود ندارد و ایده درمان برای افراد اتیستیک کاملا نادرست است. هیچ کدام از مراجع علمی ،هیچ کدام از متخصصان صاحب نام اتیسم تا کنون به این مورد اشاره نکرده اند که اتیسم درمانی قطعی دارد و می توان این اختلال را درمان کرد. پس مراقب افرادی که عنوان می کنند اتیسم را درمان می کنند باشید و از آنها دوری کنید.

استفاده بیش از حد از گواهینامه ها به عنوان بازاریابی و شواهد

هر درمانی که صرفاً به گواهی‌ها به‌عنوان «اثبات» مبنی بر مؤثر بودن درمان به جای استناد به تحقیقات منتشر شده در مجله‌های قابل تایید جهانی متکی باشد، یک پرچم قرمز است.در ایران برخی از افراد عنوان می کنند که روش درمانی آنها برای اتیسم دارای پیشینه پژوهشی است و نتیجه پژوهش آنها در فلان مجله علمی چاپ شده است. در اینجا باید عنوان نمایم که به هیچ عنوان چاپ یک مقاله در مجلات داخلی را به عنوان ملاکی برای درستی یک درمان قلمداد نکنید.منبع علمی شما باید مجلات و نشریات علمی معتبر جهانی باشد.

درمان تمام آن چیزی که شما را رنج می دهد!

درمان هایی که به عنوان نوشدارو (درمان همه چیز) به بازار عرضه می شوند، معمولا ساختگی هستند. اگر به درمانی برخورد کردید که ادعا می‌کند اتیسم، ADHD، HIV و COVID-19 را درمان می‌کند (مثلا اکسیر ابن سینا و….که البته این نام هم ساختگی است)، به احتمال زیاد هیچ اثر بخشی ندارد.

اعتبار منبع – از کجا در این مورد شنیدید؟

آیا از یک ارائه‌دهنده اطلاعات قابل اعتماد، یعنی شخصی که آموزش گسترده‌ای در زمینه اتیسم داشته و از شواهد علمی برای حمایت از ادعاهای خود استفاده می‌کند، شنیده اید؟ یا از طرف شخصی در اینستاگرام ؟ رسانه‌های اجتماعی راه بسیار خوبی برای ارتباط و به اشتراک گذاشتن توصیه‌ها و تجربیات زندگی اند، اما همیشه مطمئن‌ترین منبع اطلاعات نیستند. شنیدن مطلبی به صورت آنلاین به طور خودکار آن را نادرست نمی کند، اما مراقب منابع مطالبی که می خوانید باشید.مراقب باشید که افرادی که خود را پزشک یا متخصص اتیسم معرفی می کنند وتنها در اینستاگرام فعال هستند و هیچ مطب و یا مدرکی از سطح دانش آنها وجود ندارد،سرنوشت فرزندتان را دگرگون نسازند.

علائم هشدار دهنده تحقیقات بد:

در اینجاست که کار مشکل می شود. برخی از این کلاهبرداران بسیار فریبکار و باهوش هستند. گاهی اوقات با درمان هایی مواجه می شویم که ادعا می کنند شواهد محکمی در پشت آنها وجود دارد، همراه با پیوندهایی به مقالات تحقیقاتی که ادعاهای آنها را تأیید می کند. در ظاهر، همه چیز بسیار حرفه ای به نظر می رسد اما با خواندن مقالات تحقیقاتی، شکاف ها و گاف ها ظاهر می شوند. خوب توجه کنید که برخی از درمانها می تواند برای اختلال هایی مانند بیش فعالی مناسب باشد ولی دلیلی وجود ندارد که شما می توانید از همین درمانها برای فرزند دارای اتیسم خود استفاده کنید .این دو اختلال از همدیگر متفاوت هستند و نمی توان درمانهای انها را به صورت اشتراکی استفاده نمود.

بدون گروه کنترل

در تحقیقات و پژوهش های علمی ، داشتن گروه کنترل از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این گروهی است که در پژوهش ها درمان مورد آزمایش را دریافت نمی‌کند تا در مقایسه با گروه آزمایشی که درمان را دریافت می‌کند، به عنوان خط پایه عمل کند. اغلب اوقات به این گروه کنترل یک دارونما (اگر چیزی که مورد آزمایش قرار می گیرد یک دارو یا مکمل باشد) یا یک درمان ساختگی (اگر چیزی که مورد آزمایش قرار می گیرد یک برنامه یا یک درمان باشد) داده می شود. اندازه گیری ها قبل و بعد از گروه کنترل انجام می شود و گروه آزمایش درمان را دریافت می کنند. اگر نتایج گروه آزمایش به طور قابل توجهی با گروه کنترل متفاوت باشد، این نشان می دهد که درمان اثر داشته است و تغییرات مشاهده شده در اثر درمان رخ داده است نه در اثر عوامل دیگر.معمولاً تحقیقات شبه علمی شامل گروه کنترل نمی‌شود، که این امر باعث می‌شود خوانندگان بدانند آیا درمانی که استفاده می‌کنند به طور قانونی تأثیر مثبت دارد یا تغییرات گزارش‌شده به دلیل اثرات دیگر است.

بدون تصادفی سازی یا کور کردن

رمز اصلی اثر دارونما، باور است. اگر شرکت کنندگان یک پژوهش  بدانند که فقط یک قرص حاوی قند را  مصرف کرده اند، اثر دارونما رخ نخواهد داد(به این معنی که باور نمی کنند که در حال دریافت نوعی خاصی از درمان اند). بنابراین، مهم است که محققان در آنچه به عنوان مطالعه کور نامیده می شود، مشارکت کنند. کور کردن به پنهان کردن ماهیت واقعی درمان از گروه کنترل و از گروه آزمایش در آزمایش اشاره دارد به طوری که شرکت کنندگان ندانند در کدام گروه قرار دارند. مطالعات بزرگ در صورت امکان از مطالعات دوسوکور استفاده می کنند. این زمانی رخ می دهد که نه شرکت‌کنندگان و نه پژوهشگران تا پس از تکمیل تحقیقات نمی‌دانند چه کسی درمان واقعی را دریافت می کند و چه کسی دارونما دریافت می‌کند. این کار برای جلوگیری از هرگونه سوگیری آگاهانه یا ناخودآگاه محقق هنگام انجام کارآزمایی انجام می شود.تمام پژوهش های دارو درمانی اصولا دارای گروه کنترل و به صورت دوسو کور هستند و از دارو نما در گروه کنترل استفاده می شود.در صورتی که طب سنتی نیز برای روند مطالعات خود و پژوهش ها از این شیوه استفاده کند و مراجع علمی بر روی این روند نظارت کنند می توان تایید نمود که روش انها اثر بخش است یا بدون اثر؟

حجم نمونه کوچک(مشارکت کنندگان پایین در یک پژوهش)

در یک دنیای ایدآل، محققان می توانند همه را به شرکت در یک پروژه تحقیقاتی وادار کنند تا دریابند که آیا درمان آنها مفید است یا خیر. اما از آنجایی که این امری غیرممکن است، اتفاقی که در عوض می افتد این است که محققان تا آنجا که می توانند افراد را در پژوهش ها جذب می کنند به این امید که نمونه ای که به دست می آورند نماینده جمعیت مورد نظر باشد. هر چه نمونه بزرگتر بهتر.البته نتیجه‌گیری‌های حاصل از حجم نمونه‌های کوچک نیز می‌توانند معتبر باشند، با این حال بسیار دشوارتر است که با اطمینان بگوییم که نتایج را می‌توان به جامعه وسیع‌تر تعمیم داد. برخی از پژوهش ها از مطالعات موردی استفاده می کنند تا اثر بخشی یک دارو و یا روش درمانی را بررسی کنند.واین امر دارای نواقص بسیاری در تعمیم داده ها به جامعه واقعی است. برای نمونه نمی توان از یک مطالعه موردی برای سنجش اثر شیر شتر بر روی کاهش رفتار های تکراری فرد دارای اتیسم استفاده نمود.چراکه نتایج مشاهده شده این درمان می تواند به دلایل مختلف دیگری نیز دیده شود.

نتایج تکرار نشده اند

بخش کلیدی فرآیند پژوهش علمی تکرار است. درمان ها باید چندین بار تحت شرایط مختلف، با شرکت کنندگان مختلف و محققان مختلف انجام شوند تا مشخص شود که آیا نتایج با یکدیگر سازگار هستند یا خیر.لازم به ذکر است که حتی اگر نتایج یک مطالعه مثبت باشد، محققان اغلب در نتیجه گیری قطعی قبل از انجام مطالعات تحقیقاتی اضافی(و تکرار پژوهش) تردید دارند. اگر نویسنده ای به طور قطعی ادعا می کند که یک درمان بر اساس یک مطالعه منفرد مؤثر است، این چیزی است که باید مراقب آن باشید.

همبستگی مساوی علیت نیست

فقط به این دلیل که به نظر می رسد دو چیز مرتبط هستند، به این معنی نیست که آنها به هم مرتبط هستند یا اینکه یکی باعث دیگری می شود. یک مثال می تواند افسانه در مورد واکسنها و اتیسم باشد.

ادعا این است که واکسن ها باعث اتیسم می شوند!!!؟

شواهد نیز نشان می دهند که با واکسیناسیون بیشتر تشخیص اتیسم در چند دهه گذشته نیز افزایش یافته است!!!

اما واقعیت چیست؟واقعیت این است که معیارهای تشخیصی اختلال اتیسم بسیار گسترش یافته است و افراد بیشتری از چیستی و ماهیت اتیسم آگاهی یافته اند و به همین خاطر شناسایی و تشخیص این اختلال نیز افزایش یافته است.از طرفی برخی از یافته ها نیز نشان می دهند در جوامعی که از واکسیناسیون برای فرزندان خود استفاده نمی کنند نیز اختلالاتی مانند اتیسم مشاهده می گردد..پس به یاد داشته باشید که همبستگی میان انچه مشاهده می شود با انچه گفته می شود الزاما نمی تواند درست باشد و فقط به این دلیل که به نظر می رسد بین دو چیز رابطه وجود دارد، به این معنی نیست که ارتباطی علت و معلولی میان آنها برقرار است.

با تمام موارد گفته شده برخی خانواده ها عنوان می کنند که فرزند آنها برای نمونه با مصرف فلان روغن علایم اختلال اتیسم را کاهش داده!!!!از خانواده می پرسیم که آیا درزمانی که این روغن را مصرف می نمودید درمان دیگری هم استفاده می کردید و خانواده عنوان می کند که بله کار درمانی و گفتار درمانی و رفتار درمانی را انجام می دادم. خوب حالا این خانواده از کجا می داند که تغییرات ایجاد شده در اثر چیست؟ایا در اثر مصرف روغن است یا در اصر دریافت خدمات مستمر کار درمانی و گفتار درمانی و رفتار درمانی ؟در این مواقع خانواده عنوان می کند که قبلا هم از این درمانها استفاده می کرده و جدیدا مصرف روغن را شروع کرده و به همین خاطر علائم اتیسم در او کاهش یافته است!!!!در پاسخ باید به این خانواده ها عنوان نمود که شما در صورتی می توانید اطمینان حاصل کنید که روغن برای او اثر بخش است که تمام خدمات روزانه او را برای مدت مشخص قطع نمایید.در این صورت می توانید متوجه شوید که فرزند شما در اثر مصرف این روغن بهتر می شود و یا در اثر قطع نمودن خدمات کار درمانی و گفتار درمانی و رفتار درمانی علائم تشدید یافته است.

علاوه بر موارد فوق می تولان به موارد زیر نیز توجه نمود:

درمانهایی که ادعا می کنند که اتیسم را درمان می کند یا به افراد کمک می کند تا از اتیسم خارج شوند!

درمانهایی که به جای شواهد پزشکی، از داستان های شخصی برای ادعای کارکرد آن استفاده می شود!

درمانهایی که برای معرفی آن از کلماتی مانند معجزه، ایمان و اعتماد استفاده می شود!

درمانهایی که می تواند توسط هر کسی بدون هیچ گونه آموزش یا صلاحیتی انجام شود.

درمانهایی که از شما هزینه زیادی را در همان ابتدای درمان طلب می کند.

درمانهایی که معرف آنها ادعا می کند خود او (و یا فرزند و یا بستگانش )نیز اختلال اتیسم داشته اند.

سخن پایانی

در پایان به تمام خانواده ها پیشنهاد می کنم انچه علم پزشکی و یا تحقیقات و پژوهشهای علمی مطرح می کند را به رسمیت بشناسید.فرایند دانش در دنیای امروز بسیار قابل اعتماد تر از انچیزی است که به عنوان شبه علم شناخته می شود.تشخیص افراد سود جو در برخی موارد کاری بسیار راحت است.تنها کاری که باید انجام داد این است که به پیشینه افراد و یا پیشینه روشهای درمانی و یا پیشینه پژوهشهای یک روش درمانی توجه کنید.گاها برخی خانواده ها بالای 50 میلیون تومان برای یک درمان شبه علم پرداخت می کنند پس حداقل میتوان یک ساعت در مورد این درمان در وبسایت های معتبر علمی جستجو نمود.از افراد متخصص مشاوره بگیرید و یا به مراکز علمی تلفن بزنید. می توانید در پایین همین متن به ما پیام دهید و در چند روز پاسخ بگیرید.

تجربه کردن آنچیزی که حس می کنیم درست نیست ،یک اشتباه بزرگ است ولی تجربه کردن تجربیات شکست خورده دیگران خطایی بزرگتر است.