نشانه ها و علائم نخستین اوتیسم

چکیده:
اختلال اتیسم(اوتیسم)طیفی از اختلالات رشدی عصبی است که عمدتا با علائم نقص در مهارتهای اجتماعی،مهارهای کلامی و غیر کلامی،اصرار بر یکنواختی و علایق محدود،حرکتهای تکراری و کلیشه ای،عدم همدلی و ارتباط چشمی و گستره دیگری از علائم و نشانه ها مشخص میگردد.این علائم در کودکان دارای اوتیسم به شکل و شدت متفاوتی مشاهده میگردد و همین امر نیز می تواند منجر به تشخیص سطح اختلال اوتیسم گردد.

اهمیت آگاهی ازنخستین نشانه ها و علائم اختلال طیف اوتیسم

علی رغم افزایش آگاهی در مورد اختلال طیف اوتیسم(اتیسم) بسیاری از کودکان اوتیستیک در کشورمان تا سن 6 یا 7 سالگی تشخیص درستی دریافت نمی کنند و یا اصلا تشخیص داده نمی شوند و از انجایی که مداخله بهنگام نتایج مثبت فراوانی در روند بهبودی کودک اوتیستیک دارد تشخیص اوتیسم در اسرع وقت الزامی و حیاتی است. امید بر این است که دریافت خدمات بهنگام کودکان اوتیستیک در سنین پایین و در زمانی که مغز کودک بیشتر مستعد یادگیری و تغییر و به اصطلاح پلاستیسیته است بتواند تا حدودی مسیر اوتیسم را تغییر دهد.
خانواده و متخصصان گرامی برای دانستن همه چیز درباره اختلال اوتیسم مطالعه مقاله اوتیسم چیست؟انواع،علت ها و درمانها.. را پیشنهاد می کنیم.در این مقاله شما می توانید کامل ترین اطلاعات و اخرین یافته های اوتیسم را مطالعه کنید.

برای مثال در حال حاظر کودکان خرد سالی حتی یک سال و نیمه در حال دریافت خدمات به هنگام با استفاده از رویکرد ABA و رویکرد دنور در مرکز اردیبهشت هستند و با دریافت این خدمات در سنین پایین شاید بتوانند عملکرد خود را در منطقه تقریبی رشد عادی نگه دارند و در غیر این صورت پسرفت و آسیبهای جبران ناپذیر به ازای هر روز و هر ماه برای کودک اجتناب ناپذیر است.متاسفانه در کشور ما برخی افراد و مراکز که خود را متخصصین این امر معرفی می کنند به علت عدم توانایی و یا داشتن تخصص لازم در کار با کودک  نوپای اوتیستیک، با ارائه مشاوره های اشتباه خانواده ها را از دریافت خدمات بهنگام منصرف می کنند و این مهم وقفه ای بزرگ در فرایند رشد کودک ایجاد می کند و کودک 2 ساله مشکوک به اوتیسم را پس از وقفه ای چند ساله تبدیل به یک کودک 5 یا 6 ساله اوتیستیک می کنند. با این تفاوت که این کودک تقریبا سنین طلایی تغییر و یادگیری و بهبود خود را از دست داده است و این تاخیر به هیچ عنوان در مراحل رشد کودک جبران نمی گردد و به همین علت است که مرکز کنترل و پیشگیری بیماری های امریکا(cdc) به خانواده ها پیشنهاد می کند در زمانی که حتی در زیر 2 سالگی مشکوک به اوتیسم گردیدند سریعاً برای دریافت خدمات اقدام نمایند.
در حال حاضر تنها راه تشخیص اختلال طیف اوتیسم در اطفال از طریق مشاهده رفتار کودک و بررسی علائم است. مدت زمان فراوانی است که پژوهشگران و دانشمدان غربی در حال مطالعه اولین نشانه های اختلال طیف اوتیسم در کودکان نوپا هستند تا با ارائه نتایج بررسی های خود به پزشکان و متخصصان آنها را در جهت تشخیص هرچه سریعتر این اختلال یاری رسان باشند. از انجایی که در حدود 6 تا 9 درصد از خواهران و برادران کودکان اوتیستک ممکن است به اوتیسم مبتلا گردند این محققان به بررسی رفتارهای این کودکان در سنین نوپایی می پردازند و از این طریق به جمع آوری داده های مطمئنی در جهت تشخیص به موقع اوتیسم هستند. وآنچه که توسط این محققان به دست آمده علائمی است که در دوره تقریبی 12 تا 18 ماه قابل مشاهده است
ordibehesht autism center
تشخیص علائم اولیه اوتیسم در نوزادی بسیار دشوار است ولی نوزادان مبتلا به اوتیسم در مواردی از دیگر نوزادان متفاوت اند.در سال نخست زندگی ارتباطات اجتماعی از مهم ترین محدوده ها برای مشاهده اولین نشانه های اختلال طیف اوتیسم است. انجام یا عدم انجام رفتار هایی مانند لبخند زدن،ارتباط چشمی و ایما و اشارات به ما نشان می دهد که آیا یک کودک در حال گذراندن دوران رشدی عادی است یا غیر عادی.
برخی از نشانه های اولیه اختلال طیف اوتیسم معمولاً در دو سال اول زندگی در کودکان مشاهده می گردد و برخی از کودکان ممکن است این علائم اولیه هشدار دهنده را از خود نشان بدهند ودر مواردی هم ممکن است در کودکان این علائم دیده نشود.برخی از این علائم در اثر افزایش سن تغییر می کنند یا اینکه واضح تر می گردند و در این مقطع سنی است که نقصان های مهارتهای اجتماعی و زبانی برای والدین نگران کننده می گردد.ولی تعداد علائم مشاهده گردیده در هر کودک بسته به سن و شدت اختلال، متفاوت است.برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه اختلال طیف اوتیسم مطالعهمقاله خانه مناسب برای کودک مبتلا به اوتیسم چگونه است را پیشنهاد می کنیم.

در ادامه علائم در دو دسته بندی ارائه می گردد نخست بر اساس تجلی رفتاری و دوم بر اساس ماه مشاهده علامت و در پایان نیز مراحل رشد عادی کودک برای مقایسه و اخرین دستاوردهای پزشکی در زمینه تشخیص نشانه های نخستین اختلال اوتیسم ارائه می گردد.

مارا در اینستاگرام دنبال کنید و با ما در ارتباط باشید و از اخرین یافته ها در زمینه اختلال اتیسم آگاهی پیدا کنید .ادرس ما ordibeheshtautism

نخست: نوع تجلی

تعاملات اجتماعی

 

کودک:
  • به اشیاء اشاره نمی کند تا آنها را به دیگران نشان دهد یا بخواهد.برای مثال کودک به عروسک نگاه نمی کند یا به آن اشاره نمی کند تا شما متوجه شوید که آن را می خواهد بلکه او به شما نگاه می کند تا مطمئن گردد که شما آن عروسک را دیده اید و آن را دراختیارش می گذارید.و یا به جای اینکه یک اسباب بازی را بالا نگه دارد و به شما نگاه کند آن را بر روی زانوهای شما می اندازد و به طرفی می دود.
  • به نام خود پاسخی نمی دهد.
  • وقتی با او صحبت می کنید به نظر نمی رسد که به شیوه غان و غون به شما پاسخ می دهد.
  • کپی کردن شنیده های دیگران یا تلویزیون.برای مثال وقتی از او می پرسید که نوشیدنی بیشتری می خواهید به جای پاسخ بله تکرار می کند “نوشیدنی بیشترمی خواهی”

ارتباط غیر کلامی

کودک :
  • نمی تواند از ایما و اشارات استفاده کند برای مثال بدون اینکه به او بگویند خداحافظ یا برایش دست تکان دهند برای خداحافظی دست تکان نمی دهد.
  • از تماس چشمی برای نگه داشتن توجه کسی استفاده نمی کند.برای مثال در زمان غذا خوردن از دست والدین خود، ارتباط چشمی برقرار نمی کند تا نشان دهد چیزی را می خواهد.
  • به مراقبین و والدین خود تا زمانی که به او لبخند نزنند و یا به این کار تحریک نشود، لبخندی نمی زند.

روابط و بازی

کودک:
  • علاقه ای به دیگر کودکان نشان نمی دهد.
  • بازی های ابتدایی مانند اتل متل و یا دالی موشه را انجام نمی دهد یا در انجام ان با دیگران از خود رغبتی نشان نمی دهد  و آن را پیگیری نمی کند.
  • بازی های وانمودی را انجام نمی دهد.برای مثال به عروسک خود غذا نمی دهد.
بیشتر بخوانید:  چرا کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم متفاوت بازی می کنند؟

محدودیت در علایق

کودک:
  • علاقه به اشیاء خاص و اصرار بر اسباب بازی هایی خاص برای مثال خاموش و روشن کردن کلید برق به طور مکرر یا اصرار بر بازی کردن با یک ماشین خود.
  • ارتباط با اسباب بازی تنها با یک شیوه خاص نه به واسطه استفاده معمول از آن نوع اسباب بازی برای مثال بازی کردن با چرخ های یک ماشین نه تظاهر به راندن آن در یک جاده.
  • علاقه مندی به فعالیت های خاص برای مثال تمایل به تماشای آگهی های تلویزیونی و آن هم برخی از انها.
  • تمرکز دقیق بر روی اشیاء و فعالیت ها مانند به خط نمودن اشیاء.

فعالیت های روزمره:

کودک در اثر تغییر به راحتی پریشان می شود و نیازمند این است که از یک روال خاص هر روز و شب پیروی کند برای مثال  خواب بعد از ظهر، غذا خوردن و پس از آن به بیرون رفتن از خانه در یک زمان مشخص.

حرکتهای تکراری و کلیشه ای:

کودک حرکتها و رفتار های کلیشه ای و تکراری و یا حرکات غیر طبیعی با بدن خود دارد مانند راه رفتن روی(پنجه پا) انگشتان پا،کمانی کردن کمر، تکان دادن دستها و….

حساسیت های حسی

حساسیت فراوان به تجربیات حسی برای مثال ناراحت شدن در اثر صداهایی خاص و یا اینکه تنها غذاهایی با بافتهای خاص را می خورد.

جستجوی تحریک حسی

کودک به دنبال تحریک حسی می گردد برای مثال اشیاء را به دهان یا صورت می مالد و از اشیاء و وسایل ارتعاشی خوشش می آیید مانند ماشین لباسشویی و دوست دارد آن را در زمان کار کردن لمس کند و یا اینکه دست خود را به صورتی جلوی چشمانش می گیرد تا رد شدن پرتوهای نور و رنگ را از بین انگشتانش ببیند(اختلال پردازش حسی).تمرینات مادر و کودک زیر یک سال

والدین گرامی در صورت مشاهده علام ذکر شده ،میتوانید با مطالعه مقاله  ماساژ و تمرینات حرکتی برای نوزادان در خطر اختلال رشد (تمرینات مادر و کودک زیر یک سال) و اجرای دستورالعمل های کاربردی در این متن شرایط بهتری را برای کودک خود ایجاد کنید.

دوم :ماه مشاهده رفتار

در12 ماهگی

  • عدم توجه یا ترس از چهره های جدید.
  • عدم لبخند.
  • دنبال نکردن حرکت اشیاء با چشم.
  • عدم غان و غون و خنده و دشواری در بردن اشیاء به دهان(غان و غون- به صداهایی که نوزادان قبل از شروع صحبت کردن از خود ایجاد می کنند اشاره دارد مانند حروف صدادار و ترکیبهایی مانند “گاگاگاگا””دا دا دا دا”کودک 12 ماهه می بایستی با نگاه کردن به مراقبین یا والدین خود با همین غان و غون صحبت کند)

  • عدم بیان تک کلمات
  • برنگرداندن سر به سمت منبع صدا و واکنش نشان ندادن به صداهای بلند. (عدم واکنش به نام خود-برخی از والدین کودکان اوتیستیک در ابتدا گمان می کنند که کودک آنها شنوایی درستی ندارد. البته کودکان درگیر با تاخیر کلامی حتما می بایستی یک تست شنوایی انجام دهند که اگر این تاخیر کلامی در اثر کم شنوایی و یا ناشنوایی باشد بتوان آن را برطرف نمود.ولی کودکانی که مبتلا به اوتیسم  هستند به نام خود واکنشی نشان نمی دهند که این امر نه در اثر مشکلات شنوایی که در اثر مشکلاتی در درک و توجه است.)
بیشتر بخوانید:  تاریخچه درمان اختلالات طیف اوتیسم
  • در زمانی که پاهای او بر روی یک سطح ثابت قرار می گیرد بر روی پاهای خود فشاری وارد نمی کند.
  • عدم واکنش به مراقبین اولیه خود و عدم تمایل به درآغوش گرفته شدن.
  • سینه خیز نرفتن و نایستادن در زمانی که ترغیب به این کار می شود.
  • از فعالیتها یا صداها تقلید نمی کنند-کودک اوتیستیک در این سنین از فعالیتهایی مانند دست زدن یا ضربه زدن به یک ظرف و یا اواهای دیگران تقلید نمی کنند.
  • نشان ندادن اشیاء به دیگران-در 12 ماهگی کودکان با نگه داشتن اشیاء در دستان خود انها را به دیگران و مراقبین خود نشان می دهند (به این معنی که مامان بابا به این نگاه کن)و اگر کودکی چیزی را به دیگران نشان نمی دهند می تواند یکی از نشانه های اولیه اوتیسم باشد.
  • فقدان حرکات ایما و اشاره– علاوه بر نشان دادن اشیاء در 12 ماهگی، کودک بایستی حرکاتی مبنی بر ایما و اشارات از خود نشان دهد برای مثال برای نشان دادن نه یا بله سر خود را تکان دهد.(اشاره نکردن-مانند اشاره کردن برای درخواست چیزی(  اشاره کردن به بسته کلوچه که در دسترس او نیست) یا اشاره کردن به چیزی که توجه او را جلب کرده مانند اشاره به یک هواپیما در اسمان یا یک گربه در خیابان)
  • دنبال نکردن انگشت اشاره بزرگسالان-نگاه نکردن به جهتی که فرد بزرگسال با انگشت آن را نشان می دهد . برای مثال کودک دارای رشد عادی در 12ماهگی زمانی که با انگشت به او اسباب بازی را نشان می دهند به آن و به سمت آن نگاه می کند .
  • عدم وجود لذت و شادی ارتباط-این میل به لذت بردن کودک در ارتباط با دیگران اشاره دارد و اگر کودکی این نوع از تعامل را دنبال نمی کند و یا در هنگام بازی به مراقب خود لبخند نمی زند این می تواند یکی از نشانه های اولیه اوتیسم باشد.
  • حرکات و فعالیتهای تکراری-چرخاندن مکرر چرخ ماشین به جای استفاده معمول از ماشین اسباب بازی و یا تکان دادن دست ها به صورت مکرر درحالتی خاص.برخی از کودکان به طور معمول در فرایند رشد خود این نوع از فعالیت را یک بار و در یک زمان انجام می دهند ولی کودک اوتیستیک این نوع فعالیت را اغلب از خود نشان می دهند.
  • توجه بیشتر به اشیاء به نسبت انسانها-به طور معمول کودکان در این سنین متمایل به کار کردن با اشیاء هستند ولی کودکان اوتیستیک تمایل دارند زمان بیشتری را با اشیائ سپری کنند تا با انسانها.
  • بازی محدود با اسباب بازی ها – کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم با تعداد کمی از اسباب بازی ها ارتباط برقرار می کنند یا تنها با یک بخش از یک از یک اسباب بازی بازی می کنند تا با کل آن شی مانند بازی کردن با چرخ های ماشین اسباب بازی.
بیشتر بخوانید:  توجه مشترک در کودک دارای اتیسم(اوتیسم)وروشهای بهبود آن

در 24 ماهگی

  • عدم توانایی راه رفتن تا 18 ماهگی  و یا تنها نوک پنجه را رفتن و یا عدم توانایی در استفاده از روروک.
  • عدم توانایی درصحبت کردن و تقلید فعالیتها و پیگیری دستورالعملهای ساده.
  • تا 15 ماهگی نشان نمی دهد که کاربرد برخی وسایل مشترک و عادی خانواده مانند تلفن را می داند.
  • از دست دادن مهارتهای اجتماعی ،ارتباطی و کلمات-این نوع پسروی در همه کودکان اوتیستیک اتفاق نمی افتد ولی  20 تا 50 درصد از والدین کودکان اوتیستیک گزارش می کنند که کودکشان در 18 تا 24 ماهگی  یا در کل در سال دوم زندگی مهارتهای خود را از دست داده اند.

در 36 ماهگی

  • گفتار بسیارمحدود،عدم استفاده از عبارات حتی کوتاه،داشتن مشکلاتی در فهم دستورالعمل های ساده و به طور کلی عدم رشد زبان و گفتار متناسب با سن.
  • تمایل کمتری به دیگر کودکان دارد و مشکل میتوان از مادر یا مراقب اولیه او را جدا نمود.
  • دشواری در دستکاری اشیاء کوچک.
  • تمایل کم به بازی های وانمودی.
  • زمین خوردن های مکرر ومشکلاتی در بالا و پایین رفتن از پله ها.

والدین گرامی برای دریافت تمرینات و فعالیت های روزانه بهبود عملکرد مغزی نوزادان، مطالعه متن فعالیتها و تمرینات والدین برای بهبود عملکرد مغز کودکان 0 تا 6 ماه(به همراه مایل استون ها و تمرینات مادر و کودک)را به شما پیشنهاد می کنیم.این متن حاوی راهکار های عملی و کاربردی برای بهبود عملکرد مغزی کودکان است.

سوم: رشد عادی

در 3 ماهگی در7ماهگی در12 ماهگی در24ماهگی در36ماهگی
جدول فرایند رشد عادی برگرفته ازAutism Advocate • SECOND EDITION 2009
-شروع به لبخند اجتماعی می کند
-آغاز به ارتباط با صورت و بدن
-وقتی بر روی شکم خوابیده اندسر و سینه خود را بالا می گیرند
-دست به دهان می برند
-چنگ زدن و تکان دادن اسباب بازی ها
-نگاه معنی دار به چهره ها
-دنبال کردن حرکت اشیاء
-شناسایی اشیاء و افراد اشنا
-آغاز غان و غون
-شروع به تقلید برخی صداها
-حرکت سر به سمت صدا
-از بازی اجتماعی لذت می برد
-علاقه مند به دیدن تصاویر در اینه است
-برای بدست اوردن اشیاء خارج از دست رس خود تقلا می کند
-پاسخ به نام خود
-شروع به پاسخ نه دادن
-زنجیره سازی غان و غون ها
-غلتیدن به هر دو حالت(پشت به رو و رو به پشت)
-نشستن بدون حمایت دستها
-دستکاری و گرفتن با یک دست
-جابجایی اجسام از یک دست به دست دیگر
-در حضور غریبه ها خجالت می کشد یا گریه می کند
-وقتی والدین او می روند او گریه می کند
-زمانی که دیگران را در بازی تقلید می کند از آن لذت می برد
-تکرار صدا و یا ایما و اشارات دیگران برای جلب توجه
-مکیدن انگشت
-اشیاءپنهان را براحتی می یابد
-اغاز  استفاده درست از اشیاء(نوشیدن از لیوان،برس زدن مو،شماره گیری باتلفن)
-غان وغون با تغییر تن صدا
-گفتن “دادا” “ماما” “بابا”
-نشان دادن تعجب با گفتن آواهایی مانند  “اِه اِه” یا “آه آه”
-تلاش برای تقلید کلمات
-حرکت سینه خیز
-بالا کشیدن خود برای ایستادن
-به هم زدن دو شی به یکدیگر
-قرار دادن اشیاء داخل و خارج از ظرف
-با انگشت اشاره نشان دادن
-واکنش نشان دادن زمانی که به نام صدایشان می کنند
-تقلید رفتاری از دیگران بویژه بزرگسالان و دیگر کودکان
-در مشارکت با دیگر کودکان بسیار هیجان زده می گردد
-نشان دادن افزایش استقلال
-آغاز نشان دادن رفتار های اشتباه
-پیدا کردن اشیاء زمانی که در زیر دو یا سه پوشش مختلف قرار می گیرند
-آغاز مرتب کردن بر اساس شکل یا رنگ
-آغاز بازی های وانمودی
-اشاره به اشیاء یا تصاویر و قتی نام انها برده می شود
-گفتن چندین کلمه(15 تا 18 ماهگی)
-استفاده از جملات ساده (18 تا 24 ماهگی)
-دستورالعمل های ساده را دنبال می کند
-تکرار کردن کلمات مکالماتی که شنیده است
-به تنهایی راه رفتن
-کشیدن اسباب بازی ها به دنبال خود در زمان راه رفتن
-تقلید از بزرگسالان  و همسنان خود
-نشان دادن عواطف به صورت خود به خود برای همسنان آشنا
-رعایت نوبت در بازی
-درک مفاهیم “من” و “او”
-نشان دادن عواطف به طور آشکار
-نشان دادن طیف گسترده ای از احساسات
-به راحتی جدا شدن از والدین
-بازی وانمودی باعروسکها ،حیوانات و افراد
-اشیاء را از روی شکل و رنگ مرتب می کند
-پازل های 3 یا 4 قطعه ای را کامل می کند
-جملات را می فهمد ودرک می کند
-از جمله های 4 تا5 کلمه ای استفاده می کند
-میتواند نام ،سن وجنس خود را بگوید
-بالا و پایین رفتن از پله و نردبان
-به راحتی دویدن
-پدال زدن با 3چرخه
-مداد را در حالت نوشتن در دست نگه می دارد

دستاورد های پزشکی در بررسی نشانه های نخستین اختلال طیف اوتیسم

در کنار علائمی که به عنوان علائم نخستین اوتیسم و پرچم های قرمز مشاهده می گردند برخی شواهد و بررسی های پزشکی نیز می تواند در این مسیر برای ما متخصصان و خانواده ها، کمک کننده باشد، که تعدادی از انها به قرار زیر است:

بررسی امینوتیک هورمون جنسی مردانه در دوران جنینی برای تشخیص اوتیسمبررسی مایع امینوتیک برای اوتیسم

اختلال اوتیسم در پسران چهار برابر بیشتر از دختران است به همین دلیل متخصصان بر این باورند که جنسیت و عوامل ژنتیکی ممکن است در ایجاد اوتیسم نقش داشته باشند.به همین خاطر است که محققان در مقاله ای که در molecular psychiatry به چاپ رسیده عنوان می کنند که تستوسترون که هورمون جنسی مردانه است را میتوان از طریق مایع امینوتیک بررسی نمود و سطح بالاتری از این هومون میتواند نشان دهنده احتمال بالاتربروز اختلال اوتیسم نیز باشد.در این پژوهش که بر روی متولدین  93 تا 99 میلادی دانمارکی مطالعه شده است 128 پسر پس از تولد دارای اوتیسم تشخیص داده شدند ودرهمین فرزندان در دوران جنینی محققان سطوح بالاتری از هورمون های مردانه را نسبت به 217 نفر پسر دیگر در گروه کنترل که دارای اوتیسم نبودند،مشخص نمودند.
بیشتر بخوانید:  درباره اختلال طیف اوتیسم بیشتر بدانیم

افزایش مایع مغزی نخاعی میتواند پیش بینی کننده اوتیسم در کودکان باشد

افزایش مایع مغزی و اختلال اوتیسم
3 تصویر بالا از ام ار ای یک کودک در 6 ماهگی ،12 ماهگی و 24 ماهگی است با مایع مغزی نخاعی عادی.3 تصویر ام ار ای پایین از یک کودک مشکوک به اتیسم در 6 ،12 و 24 ماهگی است با میزان مایع مغزی نخاعی بالا.این کودک در 24 ماهگی تشخیص قطعی اتیسم دریافت نموده است.

محققین موسسه دیویس و دانشگاه کارولینا شمالی در سه مطالعه بررسی نموده اند که افزایش مایع مغزی نخاعی در مغز می تواند نشان دهنده اوتیسم در کودکان باشد و نتایج خود را در مجلهthe lancet psychiatry منتشر نمودند.در مطالعه نخست مشخص گردید که MRI در 6 ماهگی میتواند با مشخص کردن افزایش مغزی نخاعی در مغز پیش بینی کننده اوتیسم باشد.در مطالعه دوم و سوم نیز مجموعه گسترده تری از افراد مورد بررسی قرار گرفتند.پیش از این تصور می شد که مایع مغزی نخاعی کارکرد جذب ضربات به سر را دارد اما یافته های جدید نشان داده است که این مایع می تواند در زمان خواب به عنوان یک تمیز کننده عمل کند و ملکول های مضر را از بین ببرد.این مطالعه 159کودک دارای اوتیسم 3 ساله را از 236 کودک با دقت 83 درصد متمایز می کند.این مطالعه مشخص می کند که مایع مغزی نخاعی به طور غیر طبیعی تا 3 سالگی نیز افزایش داشته است و این چیزی است که در کودکان دارای ریسک اوتیسم دیده می شود. در این مطالعه همچنین مشخص گردید که کودکان درای مایع مغزی نخاعی بیشتر، مشکلات خواب بیشتری نیز دارند. و این بسیار مهم است چراکه گردش مایع مغزی نخاعی بویژه در زمان خواب کودک، برای سلامت مغزضروری است.وقتی کودک دارای اوتیسم خواب کافی نداشته باشد پروتئین های زیان اوری تولید می گردد که می تواند بر یادگیری،حافظه، و عملکرد کلی مغز او تاثیر گذار باشد.

غلظت بالای نمک در سلولهای عصبی نوزادان تازه متولد شده می تواند از نشانه های نخستین اختلال طیف اوتیسم باشدغلظت بالای نمک و اوتیسم

دانشمندان و محققین معتقدند که غلظت بالای کلرید (یون نمکی با بار منفی که به صورت معمول در سلولهای عصبی یافت می شود)می تواند باعث قرار گرفتن  مغزنوزاد در مسیر اوتیسم گردد.تقریبا تمامی دانشمدان اوتیسم معتقدند که اوتیسم از اوایل کودکی و یا در نوزادی وجود دارد و تقریبا همگی عنوان می کنند که هنوز منشاء اوتیسم مشخص نشده است.برخی پژوهشگران معتقدند که در ازمایشاتشان به شواهدی دست پیدا نموده اند که نشان می دهد چگونه اوتیسم در اثر عدم پایین امدن سریع سطوح یون های کلرید در سلولهای عصبی مغز هنگام تولد به وجود می آید.

بیشتر بخوانید:  بازنگری علائم و نشانه های اوتیسم در دختران و تفاوت انها در پسران

یونهای کلرید در حالی که جنین در رحم در حال رشد است بالا می مانند. اما در شرایط عادی تولد میزان کلرید به سرعت در طی زایمان پایین می اید و تحت تاثیر اکسی توسین (هورمونی که درهنگام زایمان در بدن مادر ترشح می گردد)کنترل می شود.اکسی توسین مانند یک دیورتیک عمل می کند و سطح کلرید درون نورون ها را کاهش می دهد.ولی تیمی از محققین فرانسوی دریافتند که پس از مسدود شدن ترشح اکسی توسین در بدن نوزاد، یونهای کلرید پس از تولد همچنان زیاد باقی می مانند که می تواند منجر به اختلالات رشدی و عصبی و اوتیسم گردد.و همچنین این گروه محقق دریافتند که با تجویز یک داروی دیورتیک به موشهایی که تجمع یونهای کلرید در مغز خود داشتند و از دست دادن این یونها در ادرار بطور قابل توجهی اختلالات مغزی در انها کاهش یافته است.دکتر بن اری از محققین این مطالعه عنوان می کند که در هنگام زایمان و تولد یونهای کلرید در اثر ترشح اکسی توسین کاهش می یابند و اگر مکانیسم ترشح اکسی توسین در هنگام زایمان مهار گردد مکانیسمی محافظ در بدن این کودکان مسدود می گردد. این پروفسور انستیتو ملی فرانسه عنوان می کند که میزان کلرید در حین زایمان از عوامل تعیین کننده اختلال طیف اوتیسم است.پروفسور بن اری در 2012 داروی بومتانید را برای 50 کودک دارای اوتیسم استفاده نمود و این دارو باعث گردید این کودکان یونهای کلرید خود را از طریق ادرار از دست داده و علائم اوتیسم در انها در اثر گذر زمان کاهش یابد.هرچند که پروفسور بن اری عنوان می کند که مسدود شدن اکسی توسین موجب افزایش یونهای کلرید در مغز و بروز علائم و نشانه های اوتیسم در بدو تولد می گردد و استفاده از دارو های ادرارآور می تواند در درمان این شرایط بسیار موفق باشد اما این شرایطی کاملا پزشکی است و الزاما بایستی توسط متخصص اگاه از این فرایند استفاده گردد پس خود درمانی و خود دارو درمانی ممنوع!

بیشتر بخوانید:  اختلال و بیماری هایی که ممکن است با اختلال طیف اتیسم(اوتیسم) همراه باشد و راهکارهای درمان آنها

بیماری نوروفیبروماتوزنوع1 و نشان دادن نشانه های نخستین اختلال اوتیسم

بر اساس مطالعاتی که تاکنون صورت گرفته است نوزادانی که به نوروفیبروماتوز نوع 1 که یک بیماری ژنتیک است و با اوتیسم نیز مرتبط است مبتلا هستند در 10 ماهگی دچار تاخیر و مشکلات حرکتی و ارتباطی می گردند.پژوهشها نشان می دهد که مشکلات حرکتی برای نوروفیبروماتوزنوع 1یا NF1اساسی است و این یکی از وجه اشتراکات این دو اختلال است.در حدود یک درچهار کودک دارای نوروفیبروماتوز نیز دارای اوتیسم اند یعنی 25 درصداز این کودکان به طور قطع مبتلا به اوتیسم هستند. نوروفیبروماتوز با تومورهای خوش خیم اعصاب مشخص می گردد. علائم این بیماری اغلب در بدو تولد یا کمی بعد از تولد به شکل لکه های مشخص بر روی پوست مشاهده می گردد.بر اساس مطالعات این کودکان دارای چالشهای رشدی از دوران شیرخوارگی می گردند.امیلی جونز ،استاد دانشگاه لندن می گوید:ما این اطلاعات را در ارزیابی های خود و از گزارشهای والدین بدست اوردیم و اطلاعات به دست امده با فنوتیپ اوتیسم مطابقت دارد.نوروفیبروماتوز بسیار زودتر از اوتیسم تشخیص داده می شود و پیگیری تاخیرهای رشدی این کودکان را اسان می کند.
آنانتا شِخاراستاد روانپزشکی دانشگاه ایندیانا در ایندیانا پولیس میگوید بر این اساس روشی جدید برای تشخیص اتیسم به وجود می اید از طرفی مطالعه نوروفیبروماتوز1 به نسبت اوتیسم اسان تر است زیرا بر اثر یک جهش ژنتیک بوجود می اید و این ژن شناخته شده است.اگر این دو اختلال اشتراکاتشان بررسی گردد می توان ژن نوروفیبرو ماتوز1 را دریچه ای برای شناخت اوتیسم در ازمایشات اینده دانست.جونز و همکارانش در مطالعه ای یافته های شش دختر و چهار پسر را که مبتلا به نوروفیبروماتوز1 بودند را در 10 ماهگی بررسی نمودند. این محققان ویژگی های اوتیسم نوزادی،عملکرد شناختی،مهارتهای زبانی و تعامل اجتماعی را ارزیابی نمودند.این پژوهشگران نمرات بدست امده را با 238 کودک دیگر،از جمله 166 کودک در معرض ابتلا به اوتیسم مقایسه نمودند.نوزادان مبتلا به NF1 تاخیر در زبان و مهارتهای شناختی نشان می دادند درست مانند نوزادانی که در 2 سالگی اوتیستیک تشخیص داده می شوند.برای نمونه نوزادان به نام خود یا درخواستهای ساده مانند پاسخ به درخواست اسباب بازی پاسخ نمی دادند.برخی از نوزادان این مطالعه نمی توانستند در حالت نشسته اشیاء را در دست بگیرند و یا انها را دستکاری کنند (به مانند کودکان غیر اوتیستیک که در 10 ماهگی هستند)البته کودکان دارای اوتیسم در اثر دریافت مداخله به موقع،سریعتر می توانند به مانند کودکان دارای NF1 به مهارتهای زبانی دست یابند.

پیشنهادات مهم به خانواده هازمان را برای خدمات به کودک دارای اوتیسم از دست ندهید

  • منتظر ماندن و صبر کردن را قبول نکنید.

به والدین گفته می شود که “نگران نباشید صبر کنید حالا خیلی زوده بگذارید زمان بگذرد تا ببینیم چه چیزی پیش می اید”!!!!!!! اما انتظار و صبر کردن بد ترین کاری است که شما می توانید برای فرزندتان انجام دهید. فرزند شما در هر سنی باشد فرصت بهبودی و کسب اینده ای بهتر را دارد.زمان با ارزش فرزند خود را از دست ندهید.اگر علائم را مشاهده نمودید و نگران شدید این نشان می دهد که یک جای روند رشد کودک دچار مشکل است و نیازمند مداخله.امروزه در هیچ کجای دنیا در پاسخ به نگرانی های یک مادر یا پدر از جملات صبر کنید،اجازه بدهید 3 ساله یا 4 ساله و یا بزرگتر بشود، نمی دهند و فورا مداخله می کنند.

  • به غرایز خود اعتماد کنید.

در حالتی ایده ال ممکن است پزشک و یا متخصصی به صحبت ها و نگرانی های شما گوش دهد و کودک را مورد بررسی قرار دهد اما ممکن است از روی خوش قلبی نخواهد شما را ناراحت کند و به علائم و پرچم های قرمز اوتیسم بی توجهی کند و انها را نادیده بگیرد. در اینجا اگر احساس می کنید که لازم است با فرد دیگری هم صحبت کنید حتما از یک متخصص دیگر نوبت ارزیابی بگیرید.

  • تست های اوتیسم را امتحان کنید.

امروزه در تمام دنیا تمام متخصصان پزشکان روانشناسان از تست ها برای تشخیص اوتیسم استفاده می کنند و یا کودک را به موسسات و یا سازمانهایی که تست های تشخیصی اوتیسم را انجام می دهند ارجاع می دهند اما متاسفانه در برخی مواقع در ایران این اتفاق نمی افتد و پزشک با یک معاینه و چند سوال که شاید چند دقیقه یا حد اکثر 10 دقیقه بطول بیانجامد کودک را مورد ارزیابی قرار می دهند .این امر بر طرف کنند نیاز شما و کودکتان نیست و الزاما باید کودکتان مورد ارزیابی و تست های استاندارد قرار بگیرد سامانه غربال سازمان بهزیستی و همچنین مراکز اتیسم که پایگاه غربال اوتیسم هستند، بهترین گزینه اند.

  • اوتیسم پسرونده را جدی بگیرید.

اگر کودک شما در 12 تا 24 ماهگی با کلماتی مانند مامان ،بابا ،اب ،دَ دَ با شما و جهان اطراف ارتباط داشته است و این مهارتها متوقف شده اند حتما برای ارزیابی اوتیسم اقدام نمایید و به این گفته که اگر قبلا کلام داشته پس مشکلی وجود ندارد و نگران باشید دوباره حرف می زند نداشته باشید و توجه نکنید.این یک نشانه جدی در وجود اختلال رشد است.

5-برای تشخیص اوتیسم به هرکس و هر موسسه ای مراجعه نکنید.

الزاما اولین مراجعه های شما مسیر درست فعالیت برای فرزندتان را مشخص می کند. اگر اولین افراد متخصص را اشتباه انتخاب کنید مطمئنا مسیر اشتباهی را هم برای درمان و بهبودی فرزند خود طی می کنید.امروزه بیشتر روانشناسان و متخصصان …..خود را متخصص اوتیسم معرفی می کنند. پیشوند ((استاد برجسته اوتیسم،متخصص اوتیسم،جادوگر اوتیسم،عجوبه اوتیسم ووو……))را درمورد افرادی می شنوم که نه من و نه هیچ کدام از همکارانم که سالهاست در زمینه اوتیسم فعال هستند نشنیده اند.در این صورت است که کودکی دارای علائم واضح اوتیسم را بیش فعال و کودکی دارای اختلال نافرمانی مقابله ای را دارای اوتیسم تشخیص می دهند.شما با یک جستجو در اینترنت و یا مراجعه به مراکز سازمان بهزیستی می توانید بهترین و درست ترین انتخاب را داشته باشید.همچنین می توانید با تماس با متخصصین مرکز اردیبهشت با مشاورین و کارشناسان ما تمامی نگرانی و پرسشهای خود را مطرح کنید.

مارا در اینستاگرام دنبال کنید و با ما در ارتباط باشید.ادرس ما ordibeheshtautism

ordibehesht autism center

والدین گرامی در صورت مشاهده هر گونه علائم گفته شده در این مقاله و یا برای بررسی صحت و درستی تشخیص ارائه شده به شما در مورد کودکتان می توانید از طریق قسمت مشاوره با ما تماس حاصل نمایید و یا اینکه از طریق بخش دیدگاه ها با متخصصین ما مکاتبه نمایید.
4.1/5 - (42 امتیاز)
اشتراک گذاری محتوا
تصویر دکتر مهدی فولادگر ( متخصص کودکان با نیازهای ویژه)

دکتر مهدی فولادگر ( متخصص کودکان با نیازهای ویژه)

مدت زیادیست که با کودکان اتیسم آشنا هستم اما هنوز احساس می کنم باید انها را بهتر بشناسم. البته نه علائم و رفتار های آنها را، بلکه خوبی و پاکی شان را. اموری که امروزه همه با آنها غریبه ایم.

مطالب مرتبط

تنها راه غلبه بر اختلال اتیسم دانش و آگاهی از این اختلال است!

554 پاسخ

  1. سلام اقای دکتر
    من پسر دوساله ای دارم و یه پسر 5 ماهه.پسر بزرگم حدود 30 تا35 تا کلمه میگه از بین اینا فقط چندتاشو هدفمند و با اشاره به چیزی میگه مثلا گربه یا سگ یا هر حیوون دیگه ای ببینه میگه هاپو مگه بگم مثلا ببعی مامان نه هاپو گاهی اصرار بر همون هامو میکنه گاهیم میگه مثلا ببعی یا ایشا.بپرسم هاپو چی میگه میگه و خروس.فقط همین دوتا.امروز به ماشین ها اشاره میکرد و میگف ماشین .از بین رنگ ها فقط زرد رو بلده و هرچیو بپرسیم چه رنگیه میگه زرد.
    دستوراتو انجام میده هرچی بگم بهم بده میده از کنترل و بالش و لباس گرفته تا هرچیز دیگه که حداقل یبار اسمشو بهش گفته باشیم مثلا بهش بگم برو دستمال از رومیز بردار بینیتو تمیز کن میره و انجام میده لازم میدونم که بگم منو پدرشواصلا صدا نمیزنه ولی بابا میگه و بمنم اگر نباشم میگه بابان.
    تمام این کارهارو هم از بعد از دنیا اومدن برادرش انجام میده.
    من واقعا مادر بدی بودم چون خیلی پای تلویزیون نشوندمش و اینم بگم که پسرم مشکل قلبی داره و فقط اینکارو کردم که تحرکش کم بشه تا وزن بگیره.اینطور بگم که از صب تا شب نگاه میکنه ینی جوری شده که حتی اگر نگاهم نکنه تی وی باید روشن باشه حتی سریال هم میشینه و نگاه میکنه من هی بلندش میکنم ولی غر میزنه جیغ میکشه و هرطور شده میشینه پای تی وی .عاشق تبلیغاتم هست.
    و یچیز دیگم اینکه یه شعر بود که به یه جمله خاص تو شعره وقتی پخش.میشد واکنش خشنی نشون میداد مثلا تا اون میگف من گشنمه این چیزی دستش بود پرت میکرد ولی کم کم خوب شد ینی من اون شخصیت کارتونیو دعوا کردم و پسرم خوشحال شد و دیگه واکنش خشن نشون نداد.
    عاشق ماشینه و عاشق نگاه کردن به چرخیدن چرخ ماشین ینی حتی وقتی سور ماشینش میشه خم میشه و چرخاشو نگاه میکنه نه همیشه ولی اکثر مواقع .
    با بچه ها و کلا همه خیلی زود دوست میشه از بچه ها اصلا خجالت نمیکشه ولی وقتی بزرگتری که خیلی وقته ندیدتش یا اصلا ندیده رو ببینه میاد بعلمون یا دراز میکشه و چشماشو میبنده و وقتی میبینه کسی بهش نگاه نمیکنه پا میشه و کم کم با طرف ارتباط برقرار میکنه.
    به موقع راه افتاد چهاردستوپا و همه چیزش به موقع بود
    از خاموش روشن کردن چراغا لذت میبرغاولی بهش بگم دیگه نکن تمومش میکنه.
    عاشق انداختن قند توی چایی سنگ توی ابه.بزاش ماسه اوردیم که بازی کنه عاشق اینه که ماسه توی مشتش کنه کم کم بریزه توی یه ظرف باز دوباره پر کنه و خالی کنه
    با همه اسباب بازیاش بازی مبکنه بلده با لگو هاش شکل های مختلف بسازه ولی دوسه تا از ماشیناشو خیلی بیشتر دوست داره و حتما باید همیشه روی میز توی هال باشن حتی جمع کنم میره میاره همون حالت میچیندشون.
    بلده مداد دستش بگیره به حالت مشت شده دستش میگیره.و بیشتر دایره وار نقاشی میکشه از همه رنگام استفاده میکنه و فقطم روی کاغذ سفید نقاشی میکشه.
    داغ یا سرد بودن خوراکیش براش مهمه خیلی سرد باشه نمیخوره داغ باشه هم همینطور.به هیچ عنوان چیز خشک سفت نمیخوره مثلا نون برشته اگه گوشه لقمش باشه تف میکنه.بلده با قاشق غذا بخوره ولی خب خیلیش میریزه چون از اول با شیشه شیر بهش چیزی دادم با نی بلد نیس بخوره ولی جدیدا یاد گرفته با لیوان چیزی میخوره.
    این بچه کلا هیچ همبازی غیر برادر 5 ماهش و منو پدرش نداره منم نمیتونم به اندازه پدرش سربسرش بزارم ولی تا بتونم بهش واکنش نشون میدم و بازی میکنماوقتی حرف میزنه بهش دقت میکنم اخر حرفاشو با هیجان میگه ولی تمام کلماتش بی معنیه.
    اسباب بازی جدیدشو تا چندساعت به همه اسباب بازیاش ترجیح میده وفقط بااون بازی میکنه.وسایل خودشوبه هیچکس نمیده و یه تعداد خاصیشو به برادرش میده فقط ولی با بچه ها مخصوصا دختربچه ها خیلی رابطه ی خوبی داره.
    تا دوسه ماه پیش عصبانی که میشد سرشو میکوبید به دیوا ولی الان دیگه این کارو نمیکنه .
    عاشق انیمیشن ها و کلا برنامه های موزیکاله .ترانه براش میخونیم میرقصه و اگه ریتمو کند و تند کنیم حرکاتش به طبع اروم و سریع میشه.
    خیلی رفتار هاش بزرگانس مثلا من سبزی پاک کنم میاد کمکم جاییو مرتب کنم کمکم میکنه مثلا پتو جمع کنم اینم تند تند بالشارو جمع میکنه لباس میزاره توی کشو .
    بگیم برو فلانیو قلقلک بده میره یا بگیم بترسونش میره از تاریکی یبار ترسید براش شمع روشن کردم ترسش ریخت خیلی راحت میدوه از پله پایین میره بدون مشکل
    دندون قروچه زیاد میکنه و وقتی من کنارش نخابم خیلی تو خاب گریه میبنده
    در هرچیزی باز باشه چه خونه چه قابلمه زود میبنده.
    اگر توی فیلم با واقعیت دونفر بلند حرف بزنن میترسه یا دادمیکشه و اعتراض میکنه که اروم حرف بزنین و دعوا نکنین.
    وسایل خودشو کامل میشناسه .

    فقط حرف نمیزنه با حرکاتش منظورشو میرسونه.از چرخ خوشش میاد حرکات تکراری با خاک که گفتم خدمتتون.

    1. سلام مادر مهربان و گرامی
      روز و شبتون خوب و خوش
      پیامتون رو کامل خواندم مواردی را که مکطرح کردید بیش از هر چیزی اشاره به کودکی داره که دچار فقر محیطی هست و تحریکات کمی دریافتد کرده و البته زیاد تلوزیون دیده. . شما باید سریعا تلوزیون تبلت و موبایل رو قطع کنید .براش جایگزینهایی مانند کتاب و داستن و شعر و…ر و اضافه کنید یک ماه این کار رو انجام بدید و گزارش عملکردش رو یک ماه دیگه بهم بدید . بیشتر مواردی که گفتید موارد مثبت و خوبی بودند و من فکر می کنم باید در ابتدا تلوزیون رو کم کنید تا اثر این عامل سمی رو بر مغز کودکتون بررسی کنیم.لطفا فایل بهبود عملکرد مغز کودک 1 تا 5 سال رو از همین سایت تهیه کنید و دستورالعمل هاش رو دقیق اجرا کنید در ضمن بهتر می دونم که از نظر حسی هم یک گزارش بهم بدید.

      1. سلام مجدد خدمتتون
        ممنون از پاسختون.منظورتون ازینکه گفتید از نظر حسی گزارشی بهتون بدم چیه

        1. منظورم این بود که از واکنشهای حسیش برام گزارشی بفرستید.از واکنش به نور واکنش به لمس واکنش به صدا و….

  2. با سلام و وقت بخیر
    سوالی داشتم سپاسگذار خواهم شد لطف نمایید و راهنمایی نمایید:
    یکی از آشنایان ازدواج بسته و فامیلی داشته و اکنون که دارای فرزند شده اند ، فرزندان آنها دچار اختلال و علایم مشکوک به عامل ژنی بوده اند ، بدین صورت که فرزند اول(پسر) دیر شروع به صحبت نمود و فرزند دوم(پسر) هنوز پس از گذشت 7 سال تکلم نداشته ولی ارتباط چشمی معمولی دارد، در راه رفتن و سایر حواس بدون مشکل و از لحاظ جسمی و تارهای صوتی هنجره و یا نقص در حفره دهانی و تنفسی و شنوایی دچار علامتی نمی باشد، تنها با مراجعه به سازمان گزارش با درجه پایین و تشخیص مشکوک به احتمال اوتیسم بوده ولی قطعی نمی باشد، صحبت نکردن انتخابی فرزندشان از احتمال خارج می باشد چراکه در محیط استاندارد پروش یافته و سن فرزند جهت این عملکرد از استاندارد زمان اقدام به عدم تکلم هوشیارانه و دلخواه خارج می باشد ، به کلینیک های تخصصی اعصاب و روان نیز مراجعه نموده اند و طبق بیان خدا را شکر فرزندشان از این جهت نیز مشکلی نداشته است.
    سپاس گذار خواهم شد بیان نمایید که احتمال شروع به تکلم و یا ایجاد صدا از هنجره چند درصد می باشد_ شوک محیطی و یا تست غربالگری ژنی نیاز می باشد؟ روان درمانی و یا سایر گزینه های جهت درمان وجود دارد؟

    1. سلام وقت شما هم بخیر
      دوست گرامی من
      به این مورد باید توجه نمود که در خانواده کودکی هست که 7 ساله هست و گفتار ندارد. بایستی موارد ژنتیک در این دو کودک بررسی گردد.در حدود 40 درصد از کودکان دارای اتیسم اصلا به گفتار نمی رسند. بایستی تشخیص قطعی در مورد هر دو کودک دریافت کنید تا بتوانید درمان مناسب را انتخاب کنید.در غیر اینصورت ممکن است انتخاب اشتباه داشته باشید.

  3. با سلام. پسر من سه ماه دیگر سه سالش تمام می شود و وارد چهار سال میشود. دایره لغات خیلی محدودی دارد (در حد ۲۰ یا ۳۰ لغت) جمله نمی گوید. کلمات جدید را تکرار می کند ولی نه کلمه کامل بیشتر اصوات آن ها را. علاقه زیادی به ماشین لباس شویی دارد و دوست دارد همزمان با آن پارچه یا چیزهای دیگری را بچرخاند و دقیقا صداهای تولید شده توسط ماشین لباس شویی را تکرار کند. کلا به چرخاندن هر جسمی که قابل چرخاندن باشد علاقه دارد. ولی خوش رو است و با بچه های دیگر بازی می کند. تا دو سالگی منحنی رشد دور سر روی مرز بود. رشد داشت ولی رشد آن کم بود. الان بیشترین نگرانی را نظر تکلم او یا ابتلا به اوتیسم داریم. ممنون میشوم راهنمایی کنید.

      1. ممنون از شما. بله حتما.
        کلمه ای مانند بابا را به تازگی استفاده می کند ولی مثلا هنوز مامان را ادا نمی کند. برای اینکه چیزی از ما بخواهد به آن اشاره می کند و جیغ میزند (ولی نه جیغی که حالت عصبی داشته باشد فقط برای جلب توجه ما برای اینکه آن شیء را به او بدهیم). حرکات برادر بزرگترش را تقلید می کند (که ۸ سال دارد). به نظر میرسد به آب داغ خیلی مقاوم است به راحتی به آب داغ حمام که برای ما قابل تحمل نیست دست میزند. جذب برخی از پیامهای بازرگانی عادی تلوزیون می شود. برخی را نزدیک می شود و به نظر می بوسد. شاید فقط یک نوشته باشد. با افراد بزرگسال زیاد ارتباط چشمی برقرار نمی کند. بیشتر تمایل دارد در اتاقی با پدر خانواده باشد و دیگران نباشند. می تواند حتی نیم ساعت با ماشین اسباب بازی که در حد ۱۰ سانت آنرا جلو و عقب می برد بازی کند. به نحوی که میخوابد و از افق به آن نگاه می کند. کلا دوست دارد بسیاری از وسایل و اسباب بازی ها را از زاویه افق (از پهلو) نگاه کند. به ماشین لبسا شویی بسیار بسیار علاقه دارد. به جارو برقی، چرخ گوشت، گوشت کوب برقی و پنکه نیز علاقه دارد و با علاقه آن ها را نگاه میکند. همان طور که قبلا عرض کردم کلمات کمی می تواند بیان کند که اکثرا کامل نیستند. بیشتر تقلید می کند تا بخواهد منظور خودش را با کلمات بیان کند. وقتی ناراحت می شود هر حرفی می شنود را تکرار می کند.
        کلا بچه آرامی است. خوش خنده و خوش برخورد است. مشکلی با خواب ندارد. خورد و خوراک مناسبی دارد. البته کمی رفلاکس هم دارد. بیشتر دوست دارد از بشقاب برادرش غذا بر دارد و بخورد.
        آب بازی را بسیار دوست دارد و می تواند ساعت ها در حمام یا وان حمام باشد.
        به چیزهایی که در دسترس نیستند هم علاقه دارد مانند ساعت، لوستر و … که به نحوی به آنها دست بزند یا با وسیله ای مثل توپ به سمتشان پرتاب کند.
        نکته دیگری به ذهنم نمی رسد. اگر راجع به موضوع خاصی باید اشاره کنم بفرمایید تا خدمتتان عرض کنم. باز هم ممنون از توجه شما. سپاس

        1. پدر مهربان
          ممنونم که پیام کامل تری فرستادید
          مواردی که شما فرمودید نشانه های اختلال اتیسم و اختلال پردازش حسی هستند و حتما و سریعا برای کودک خود خدمات تخصصی اتیسم را مهیا کنید. البته پیش از همه از یک متخصص در زمینه اتیسم برای تشخیص نهایی کمک بگیرید و البته از مجموعه ما هم میتوانید برای در یافت کمک و راهنمایی کمک بگیرید. با ما تماس تلفنی داشته باشید.تهیه فایل بهبود عملکرد مغزی کودکان 1 تا 5 سال رو هم به شما پیشنهاد می کنم.

          1. بسیار متشکر و ممنون از زمانی که صرف کردید و راهنمایی کردید. آیا در این وضعیت کرونا امکان بهره مندی از خدمات تخصصی که فرمودید به صورت غیر حضوری وجود دارد. یا حتما بایستی مراجعه حضوری صورت بگیرد؟

          2. فعلا در شرایط کرونا تمام خدمات ما به صورت غیر حضوری هست

  4. من یه مشکلم دارم
    سلام
    من یه پسر ۲ سال و ۴ ماهه داره ک رو هم رفته پسر خوبیه و زیاد اذیت نداره اذیتش فقط و فقط اینه کا هر وقت میریم بیرون کوفتمون میکنه از ماشین ک پیاده میشه میدوعه طرف ماشینا.میریم سمت پیاده رو میشینه رو زمین نمیاد داخل مغازه نمیشه فقط میگه ولم کنین بدوعم..ی بار کوچه خلوت بود ولش کردم ببینم چیکار میکنه تند دویید اونطرف ی ذره رف بعد برگش بازم پیش خودم..نمیدونم چیکار کنم بیرون رفتن برام شده کابوس چون هنوز کامل زبون باز نکرده نمیتونم بفهمم منظورش چیه..هر چی باهاش آروم حرف میزنم میگم مامان از اینطرع اونطرف نه بیا بریم مثلا مغازه یا اینور لج میکنه و منو سمتی ک خودش میخواد میکشه اخرش میشینهرو آسفالت خیلییییی خیلییییی تلاش میکنم چیزی نگم و آروم حلش کنم ولی با اینکاراش با جیغهاش و گریه هاش نشستنش رو زمین اعصابم خورد میشع و تنبیهش میکنم…اونوخ دگ درس میشه و با گریه دنبالم میاد ..تورو خدا کمکم کنین دگ خسته شدم

      1. با عرض سلام خدمت جناب فولادگر

        دختر من ۱۴ماهشه علائم و کل مجله رو مطالعه کردم و شرحی از وضعیتش عرض میکنم ممنون میشم تونستین جواب بدین

        صدا ها و آوا ها رو هجی میکنه مثل مامان بابا ، عمه ، عمو و حتی اسم خودم رو هم صدا میزنه ، بعنوان مثال وقتی خوابم میاد و دست بهم میزنه و به اسم صدام میزنه که بیدار بشم.
        وقتی تشنشه میگه آب بده و وقتی بهش میگم نمیدم میگه نده و وقتی بهش میگم میدم میگه بده
        وقتی احساس گرسنگی میکنه با دهانش حالت جویدن رو نشون میده و میگه نم نم ، خیلی هم اصرار داره لقمه رو خودش بگیره بزاره داخل دهانش
        با کمک به راحتی راه میره و خودش چهار دست و پا از پله بالا و پایین میره و دست تز اجسام میگیره و بلند میشه

        صداش که میزنی واکنش نشون میده و اگر ازش بخوای بیاد با دست حالت بیا رو نشون میده و میگه بیا بیا و بعدش اگر بخواد میاد و اگر نخواد میگه نه

        وقتی ازش بخوای کاری رو نکنه با انگشت میگه نه و نمیکنه

        نگرانیم از راه رفتنشه که یه مقدار داره دیر میشه ، واسش روروک گرفتم راحت داخلش راه میره ولی وقتی خودش مثلا با استفاده از مبل می ایسته بعضی وقتا نوک پنجه میمونه و بعضا با شکمش به مبل ضربه میزنه

        ممنون میشم تونستی جواب بدی در این باره

        1. سلام
          عملکردش خوبه اما برای راه رفتن کمی تاخیر داره. اما باز هم جای نگرانی نیست. برخی از بچه ها ممکنه کمی دیر تر راه بیفتن. اما از نظر من یک متخصص رشد کودکتون رو بررسی کنه بهتره شاید از نظر فاکتور های خونی کمبودی داشته باشه.

  5. سلام و خدا قوت به شما.
    دخترم 19ماهشه.ارتباط چشمی داره.دایره کلماتش خوبه و اسم من و مادرشو میدونه.تقریبا اسم 50تا از وسایلو میدونه و کاربرد خیلیاشو بلده.صداش که میکنیم نگاه میکنه.مثلا اگه بهش بگم لیوان آبو بیار و یا اینکه کنترلو بده میاره برامون.اگه بهش بگیم فلان چیزو بده به مامان یا بابا میاره برامون.خودش با لیوان آب میخوره،قاشق دستش میگیره ولی هنوز خوب بلد نیست با قاشق غذا بخوره و بیشتر میریزشون. وقتی ازش میپرسیم باباجون یا مادرجون یا دایی چی میگن اون کلمه ای که اونا بهش میگفتنو به زبون میاره(با اینکه 2ماه هست ندیدشون).آهنگ های مورد علاقشو که میذاریم بعضی از کلماتشو تو آهنگ بلده و به زبون میاره.اسم همه عروسکاشو بلده و وقتی بهش میگیم فلان عروسکو بیار و یا اینکه فلان عروسکو بوس کن بغلش میکنه و بوسش میکنه.بهش بگم بابارو بوس کن بوس میکنه.دالی موشه رو بلده.اتل متل هم که براش میخونم برا منم انجام میده.
    مشکلات: 1-با اسباب بازی خیلی خیلی کم بازی میکنه.و وقتی براش یه اسباب بازی تازه میخریم بهش واکنش نشون میده ولی در حداکثر نیم ساعت و بعدش براش تکراری میشه و به ندرت باهاش بازی میکنه.
    2-چون ما تو شهرستانی غیر از شهر خودمون زندگی میکنیم زیاد دورش شلوغ نبوده و بچه که میبینه خیلی کم ارتباط برقرار میکنه.
    3-وقتی یه کاری که من یا مادرش انجام بدیم دوست داشته باشه و یا اینکه خودش یه چیزی ببینه که دوس داشته باشه،ذوق که میکنه دهنشو باز میکنه به حالت خمیازه و با دستاش بال بال میزنه و یه لرزش کمی هم تو بدنش میده اگه که مرتب از یه چیزی خوشش بیاد و خیلی ذوق بکنه مرتب بال بال زدنو انجامش میده ولی در حالت عادی این کارو انجام نمیده و کاملا عادی هست.
    4-تقریبا هر 2روز یک بار یه کارتن 40دقیقه ای با تلویزیون براش میذاشتیم که نگاه کنه. و در حالت عادی هم تلویزیون در طول روز 2ساعت روشن هست که سر جمع از این دو ساعت یکم توجه میکرد به تی وی.
    آیا ما باید نگراان اتیسم باشیم؟؟؟؟؟؟
    خواهش میکنم که جواب بدید و مارو راهنمایی کنید؟

    1. سلام و ممنونم
      عملکرد کودک شما خوب هست
      در مورد حرکتی که شما نگرانش هستید باید خدمتتون عرض کنم که این حرکت باید با فراوانی مشخص مورد ارزیابی قرار بگیره ولی با یک علاوت نمی توان تشخیص اتیسم رو انجام داد و بایستی علائم دیگر هم دیده شود تا بتوان احتمال اتیسم را بررسی نمود.

  6. لازم میدونم اینم اضافه کنم که از ارتفاع خیلی میترسه و با اینکه 19ماهش هست از یک پله 10سانتی هم بالا نمیره و حتما باید دستاشو بگیریم و ردش کنیم.اما تو راه رفتن عادی و دویدن ساده خیلی خوب هست.

    1. فکر می کنم باید از یک کار درمانگر مشاوره بگیرید.ببینید بر اساس علائمی که شما فرمودید فرزندتون در شرایط خطر قرار نداره چون تنها یک علامت رو نشون میده مگر اینکه علائم دیگری هم وجود داشته باشه که شما بهش توجه نکرده باشید. برای همین پیشنهاد می کنم به یک کار درمانگر مراجعه کنید.

  7. سلام و عرض ادب خدمت شما. ببخشی دختر سه سالو پنج ماهه ای دارم که از طرف روانپزشکش تشخیص اوتیسم گرفته ولی چیزی درباره سطحش نگفت. اگه میشه لطف کنید نظر بدید. دخترم تقلید کردنش خوبه و میتونه حرکات رو همونطور که انجام دادیم انجام بده . دستوپذیری خیلی خوبی داره مثلا میگم بخند/گریه کن/لالا کن/سرفه کن/عطسه کن و… رو به صورت تخیلی انجام میده. بازی های نمادین و تخیلی با عروسکاش داره و بهشون محبت میکنه. حالات صورت ما رو متوجه میشه . اشاره های ما رو متوجه میشه و حتی اگه با چشم اشاره کنم , رد اشاره رو دنبال میکنه.تماس چشمی داره ولی نمیدونم کافیه یا نه اما تا حالا ندیدم که عمدا نگاهشو بدزده و هر وقت ارتباط برقرار کرده به چشامون نگاه کرده. وقتی هم که عکس میگیرن توی دوربین نگاه میکنه. نسبت به محیط بی تفاوت نیست یعنی مهمه که ما کنارش باشیم یا نه. به بچه ها علاقه داره و دوست داره که باهاشون وارد بازی بشه ولی از نظر اجتماعی زیاد خوب نیست . به بازی های قایم موشک/دالی موشه/قطار بازی علاقه داره ولی توی بعضی از قوانین مشکل داره. وسایل رو ردیف نمیکنه. بال بال زدن نداره. با انگشتاش بازی نمیکنه. وسایل رو بو نمیکنه. مشکلی با تماس فیزیکی نداره. وقتی دعواش میکنم بهم محبت میکنه مثلا بغلم میکنه و یا میاد بوسم میکنه تا دیگه ناراحت نشم. حرفامونو متوجه میشه ولی مثل همسناش نیست. حساسیت غذایی نداره و اغلب غذا ها رو میخوره. اشخاص و همه ما رو میشناسه ولی زیاد اسممونو نمیگه . اما وقتی عکسای خانوادگی رو نشونش میدم اسم هممونو میبره. خوابش خوبه.به ماشین لباسشویی علاقه نداره. وسایل رو نمیچرخونه. جدیدا یاد گرفته دور خودش میچرخه قبلا اصلا همچین رفتاری نداشت ولی الان روزی یه بار انجام میده. میتونه اسم خوراکی ها رو بگه و درخواست کنه .حرکت روی پنجه پا نداره. حرفا و عبارات رو اکو نمیکنه البته وقتی میگم اب میخوری دخترم میگه آب . ولی مطمعنم که بدون شناخت این حرفو نمیزنه .خنده بی دلیل چندبار داشت و اخرین بار که زد زیر قهقهه دو ماه پیش بود ولی لبخند بی دلیل به صورتی دندوناش معلوم نشه داره. میتونه رنگ ها رو جداسازی کنه ول اسمشونو بلد نیست گریه بی دلیل اصلا نداره. سرما و گرما رو حس میکنه و مثلا گاهی میره به شوفاژ دست میزنه و میگه داته(داغه) و متوجه میشه. درد رو متوجه میشه. کار تکراری فکر نکنم داشته باشه. با تغییرات مشکلی نداره. جیغ نمیزنه. میتونه خودش غذا بخوره هم با چنگال و هم با قاشق البته کمی ضعف نشون میده. میتونه بستنی شو به درستی بخوره. واکنش به اسم داره ولی گاهی دیر برمیگرده. گفتار درمانگراش توجه اشتراکی و توجه انتخابی ( که گفتن از منظر اوتیسم خیلی مهمه) رو امتحان کردن و گفتن خوبه. صدای 12 تا حیوان رو بدون انکه شکلشون رو ببینه میتونه بگه. شناخت کامل از اعضای بدن داره. خودازاری و پرخاشگری و قشقرق به پا کردن نداره. تاخیر کلامی شدید داره( 60 الی 70 تا کلمه میتونه بگه) جمله نداره. جفت پا نمیتونه بپره. اشیا رو میزاره دهنش البته گاهی. یبوست داره. نمیاد چیزی رو با ذوق به ما نشون بده. به ندرت پیش میاد که غیرعادی حرف بزنه .کاربرد وسایل رو میدونه و تنها استفاده غیرعادش از اشیا همون به دهان گذاشتنه . سابقه تشنج داره . امیدوارم که توضیحاتم براتون واضح باشه و میشه لطف کنید بگید که خفیف یا متوسطه ؟ و اینکه امیدی هست که وارد جامعه بشن بدون اینکه به عنوان افراد استثنایی شناخته بشن؟ و لطف کنید بگید که طیف خفیف همون عملکرد بالاس؟

  8. ببخشید اقای فولاد گر این رو هم اضافه کنم دخترم از صدای وسایلی مثل جارو برقی و سشوار و چرخ گوشت میترسه ولی اگه کنارش باشیم دیگه نمیترسه. و اینکه از بعضی از صحنات تلویزیون که شاید فقط یه کم ترسناک باشن میترسه

    1. سلام و عرض احترام
      لطف کنید بفرمایید روانپزشک چه چیزی رو مشاهده کرد و تشخیص اتیسم داد؟

      1. ممنون . روانپزشک دید دخترم داره به وسایل دست میزنه و ارتباط باهاش برقرار نمیکنه یعنی توی چشماشون نگاه نمیکنه همچین تشخیصی دادن. ما خودمون یه لیست از علایم رو نوشتیم و بهشون دادیم که یه لبخندی زدن و کلا ده ثانیه به اون لیست نگاه نکردن و همون حرفو زدن. ببخشید یعنی امکان داره که دخترم اصلا اوتیسم نداشته باشه؟؟؟
        ببخشید اینو هم اضافه کنم که دخترم متوجه خطراتی مثل ارتفاع و چیز داغ و تنهایی در اتاق تاریک هست. تولد گرفتن رو دوست داره. از غریبه ها نمیترسه و حتی چندبار دیدم که دخترم خودش رفت بغلشون . جاهای شلوغ مثل فروشگاه رو دوست داره.

        1. سلام..پسر دو سال و دوماهه دارم که تشنج ماهانه داره و در ماه دو سه بار تشنج خفیف داره..پسر من در این سن نه راه میره نه حرف میزنه فقط کلمه بَه رو مدام تکرار میکنه..دیر نشست ولی به موقع گردن گرفت و غلت زد..اصلا دستورپزیری نداره..انگار اصلا متوجه حرفای ما نمیشه پدر و مادرشو با اسم نمیشناسه..سرشو خیلی به دیوار میزنه و دیوارو چنگ میزنه..بی هوا جیغ میزنه..بال بال میزنه..قبل از تشنج بابا و دادا رو میگفت ولی بعدش دیگه نگفت..در و دیوارو میگیره و راه میره دستاشو بگیرم خوب میره و تا ول کنم میوفته..وابستگی به ما نداره..غریبی نمیکنه..اغلب یه گوشه دراز کشیده و فقط نگاه میکنه با همسن و سالاش بازی نمیکنه..خواهر کوچکترشو گاز میگیره یا موهاشو میکشه..دکترش گفته متظاهر به اوتیسمه به دلیل تشنج ولی ام ای رای و نوار مغزش سالمه…نظر شما چیه؟

          1. سلام مادر مهربان و نگران
            امید وارم در سلامت باشید
            علائمی که شما فرمودید میتونه اشاره کننده به اختلال اتیسم باشه و حتما باید کودکتون توسط یک متخصص اتیسم مورد ارزیابی قرار بگیره . ام ار ای و نوار مغز معرف و ابزار تشخیص اتیسم نیستند.زمان رو برای کودکتون از دست ندید و اقدام کنید

  9. البته اینم بگم پسرم تقریبا همه ی رنگا رو بلده اسم ماشینا رو خیلیاشو بلده از ماشین سنگین تا سواری و صدای همه چی رو تقلید میکنه از حیوانات و موتور و ماشین و لباسشویی گرفته تا صدای زنگ گوشی و آیفون و…کوچیکتر که بود خیلی دور خودش میچرخید مخصوصا وقتی خونه ی کسی میرفتیم که ذوق میکرد همونطور که نشسته بود دور خودش میچرخید و بعدا که میتونست راه بره هم ایستاده میچرخید و گوشه چشمش و نگاه میکرد اما الآن دیگه تقریبا اصلا این کار و نمیکنه فقط بعضی وقتا که یادش میاد میگه مامان میتونم بچرخم اگه اجازه بدم همون نشسته میچرخه و چرخ ماشیناش هم خیلی کم پیش میاد که مثل اول بشینه و بچرخونه
    الآن تنها نگرانیم اینه که به خاطر چرخوندن پارچه و … که خودش میگه لباسشویی میچرخونم و اینکه از بعضی صداها میترسه ممکنه اختلال باشه یا نه؟

    خیلی ممنون میشم پاسخ بدین بهم

    1. سلام مادر گرامی
      روز بخیر
      شما کامل در مورد توانایی ها صحبت کردید
      لطف می کنید نگرانی هاتون را بیشتر توضیح بدید. برای مثال از فراوانی رفتار ها برام بگید و اگر علائم شک برانگیز دیگه هم هست بفرمایید

      1. ممنونم از پاسخگوییتون
        یه کامنت دیگه گذاشتم کاملتر بود فکر کنم اشتباهی رو پاسخ یه کامنت دیگه زدم دیشب.
        نگرانیم درمورد اینه که علاقه داره به چرخوندن وسایلی که دستش میاد و به لباسشویی و چرخ ماشینا هم خیلی نگاه میکنه و اینکه رو صدای اسباب بازی و آیفون و زنگ واحد حساسه.با همه ی بچه ها هم بازی نمیکنه مثلا اگه بچه ای باشه که قبلا یه بار هلش داده باشه یا اذیتش کرده باشه دیگه سمتش نمیره ولی با خواهرزاده هام و من و باباش و پدربزرگش خوب بازی میکنه از فوتبال و ماشین بازی گرفته تا آشپزی خیالی با قابلمه ها
        رفتار شک برانگیز دیگه ای نداشته تا حالا هم از لحاظ احساسی و بوس کردن ابراز علاقه میکنه به من و پدرش و بچه های خواهرم هم از لحاظ حرکتی و صحبت کردن هم تا حالا نفهمیدم که مشکلی داشته باشه فقط لباساش و خودش نمیپوشه که کلا لباس عوض کردن و دوس نداره خودمون باید سرش و گرم کنیم و لباسش و عوض کنیم

  10. این توضیحات اولی بود که زیر کامنت ۸ مرداد اشتباهی ریپلای کرده بودم
    سلام
    پسر من ۲ سال و ۹ ماهشه
    حرف زدن و راه رفتنش که به موقع بود خداروشکر از یک سالگی شروع کرد به قدم برداشتن و کلمات و هم از ۸ ماهگی بابا و آب و … رو میگفت تا الآن که کلا هم پله رو بالا و پایین میکنه و هم شعر و داستان و تا حدودی حفظ میکنه فقط از کوچیکی علاقه ی زیادی به چرخوندن چرخ ماشیناش داشت و خیلی وقت مینشست و میچرخوندشون البته الآن دیگه باهاشون بازی میکنه و سوارشون هم میشه ولی هنوز به چیزایی که میچرخن علاقه داره و هرچی به دستش میاد به قول خودش مثل لباسشویی میچرخونه
    بازی های دیگه هم میکنه مثل توپ بازی یا خونه سازی با لوگو و کتاباش و برمیداره ورق میزنه و هرچیش و حفظه میخونه
    تو آشپزخونه با قابلمه ها آشپزی میکنه و ظرفا رو از کمد میاره ادای ظرف شستن درمیاره
    با حیووناش بازی میکنه و صداشون و بلده
    اما دومینو و بقیه اسباب بازیاش و بعضی وقتا قطاری میچینه
    و اینکه به صداها حساسه هم بلند و هم آهسته.از اسباب بازی های صدادار خوشش نمیاد یا اینکه یه بچه جیغ بکشه فوری میچسبه به من و پدرش
    با بچه های خواهرم بازی میکنه و خیلی هم بهونه میگیره که بریم پیششون اما با بچه های دیگه خیلی بازی نمیکنه مخصوصا اگه یه وقت هلش بدن یا چیزی ازش بگیرن دیگه اصلا باهاشون بازی نمیکنه در صورتی که با بچه های خواهرم دقیقا برعکسه حتی خودش اسباب بازی ازشون میگیره و دنبالشون میدوه و با پسرش که ۵ سالشه کشتی هم میگیرن
    البته پسر من ۱ سال و نیمش که بود۲۰روز بیمارستان بستری شد و یه عمل آبسه چرکی تو پاش داشت که جراحی عمیقی بود و آمپول و سرم و شستشوی زخم داشت تا چند ماه خیلی اذیت شد بیشتر ترس از کسی داره فکر میکنه میخوان بهش آسیب بزنن بقیه
    به نظرتون مشکوک به اوتیسم هست خدایی نکرده؟

    1. ایا حالا واکنش به نام داره؟ ایا ارتباط چشمی داره؟ در محیط های شلوغ چطور رفتار می کنه؟به صدای جارو برقی چه واکنشی داره؟

      1. بله اسمش و صدا میزنیم راحت متوجه میشه و جواب میده و حتی بپرسیم اسمت چیه هم اسم و فامیلش و میگه.ارتباط چشمی هم بله داره از همون کوچیکی حتی انگشت و دست مارو دنبال میکرد.محیط های شلوغ اولش سختشه بریم تو یه جمعی ولی ۱۰ دقیقه بعد از وارد شدن راحته اینم فکر میکنم بعد از بستری شدن تو بیمارستان اینجوری شد. تو خیابون و فضای باز هم مشکلی نداره.جارو برقی هم کوچیکتر که بود با صداش میترسید و گریه میکرد اما الآن روشنش که میکنم میاد لوله جارو رو میگیره و جارو میزنه فقط دکمه روشن و خاموش و خودش نمیزنه

        1. ببینید کودک شما بیشتر موارد کلاسیک رو نشون نمی ده اینکه به اشیا چرخان علاقه ممند هست درسته یک علامته ولی دیگر علائم هم باید وجود داشته باشن البته واکنش حسی هم داره ولی با این دو مورد نمی توان به اتیسم اشاره داشت فرزندتون توانایی های داره که خوب هستند اما از نظر من اگر به صورت تلفنی تماس داشته باشید بهتر می تونم در جریان وضعیت فرزندتون قرار بگیرم و کمکتون کنم.پس لطفا تماس تلفنی داشته باشید

          1. بسیار ممنونم با کدوم شماره باید تماس بگیرم که خودتون راهنماییم کنین؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره رایگان ویژه ساکنان اصفهان، همین حالا تماس بگیرید.