ماساژ درمانی برای کودک دارای اوتیسم

ماساژ می‌تواند یک راه فوق‌العاده برای کمک به آرامش کودکان دارای اختلال طیف اتیسم(اوتیسم)، بهبود یکپارچگی حسی و ایجاد ارتباطات باشد. اما توجه به این نکته مهم است که اگرچه ماساژ درمانی می تواند مفید باشد، اما باید بخشی از یک برنامه درمانی جامع باشد که شامل سایر رویکردهای درمانی متناسب با نیازهای فردی کودک باشد.گزارش‌ها و مطالعات نیز همچنان نشان می‌دهند که چگونه ماساژ درمانی ممکن است برای افراد دارای اتیسم(اوتیسم) مفید باشد. به ویژه، درمان کرانیوساکرال و ماساژ با فشار عمیق به عنوان ابزاری ممکن برای کمک به مدیریت الگوهای رفتاری افراد دارای اتیسم مورد توجه قرار گرفته است.

نگاهی گذرا به درمان اتیسم(اوتیسم)

درمان‌های مورد تایید افراد دارای اتیسم عموماً شامل کار درمانی ،گفتار درمانی و رفتار درمانی است.داروها همچنین اغلب برای کنترل علائم مرتبط با اتیسم ، مانند بیزاری از لمس، اختلالات گوارشی (GI)، اضطراب، بیش فعالی، اختلال خواب، رفتارهای تکراری، و همچنین ناتوانی در برقراری ارتباط کلامی، تماس چشمی یا تعامل با دیگران، و رفتارهای اضافی که ممکن است منجر به آسیب شود استفاده می گردد. اما لازم به ذکر است که دارو درمانی یک روش جایگزین است و جزء درمانهای اصلی محسوب نمی گردد و به همین خاطر است که یک دارو ممکن است برخی از موارد فوق را اصلاح کند ولی برای فردی دیگر ممکن است بی اثر باشد و یا اینکه باعث بدتر شدن وضعیت فرد دارای اتیسم گردد.

در حال حاضر یکی از نظریه های برجسته بر این باور است که اتیسم یک ناتوانی رشدی است که توسط اختلالات پیچیده رشدی عصبی یا ناهنجاری‌هایی در ساختار و عملکرد مغز ایجاد می‌شود. پشتیبان این نظریه این واقعیت است که اسکن‌ها، تفاوت‌های مشخصی را در شکل و ساختار مغز کودک افراد دارای اتیسم در مقایسه با مغز یک کودک غیر اتیسم نشان می‌دهند. به نظر می‌رسد این تفاوت‌ها اطلاعات حسی را مسدود یا مخدوش کرده یا سازمان‌دهی نمی‌کند، و باعث وضعیتی می گردد که به ان اختلال پردازش حسی (SPD) گفته می شود .مانند اتیسم، هیچ علت شناخته شده قطعی برای اختلال پردازش حسی وجود ندارد و همینطور هیچ درمانی. همچنین جامعه پزشکی نمی تواند بطور قاطع توضیح دهد که چگونه این دو اختلال متمایز بر یکدیگر تأثیر می گذارند. با این حال، آنچه شناخته شده است این است که تخمین زده می شود 96 درصد از بیماران اختلال طیف اتیسم درجاتی از تغییر حساسیت به محرک های حسی را گزارش می کنند و اکثر این موارد شامل حساسیت های لمسی است.

اختلال پردازش حسی و اختلال طیف اتیسم

اختلال پردازش حسی زمانی وجود دارد که مغز نتواند چندین سیگنال حسی را تشخیص دهد یا آنها را در یک پاسخ مناسب سازماندهی کند. این اشتباه احتمالاً باعث ناتوانی‌های رشدی می گردد که بر نحوه یادگیری، تفکر و حل مشکل یک فرد در طیف اتیسم تأثیر می‌گذارد.تامی گلدشتاین، درمانگر کراینوساکرال ، عنوان می کند که: “هشت سیستم حسی در بدن انسان وجود دارد که قرار است تحریکات را در اطراف شما دریافت کند، این اطلاعات به دست آمده از این هشت سیستم حسی باید یکپارچه شود تا بدن شما بتواند به طور مناسب پاسخ دهد و به شما کمک کند در دنیای اطراف خود احساس امنیت کنید.” گلدشتاین همچنین کتاب “عبور از مه” را تألیف کرده است، که دارای داستانی بیوگرافی درباره سفر مادام العمر دختر بزرگش است که با اتیسم دست و پنجه نرم می کند. گلدشتاین تأکید می‌کند: “رفتارهای نامناسبی که در کودکان دارای اتیسم مشاهده می‌شود به این دلیل است که سیستم حسی آن‌ها یا بیش از حد تحریک می‌شود یا کم‌تر از حد تحریک می‌شود. بنابراین آن‌ها نمی‌توانند احساس راحتی کنند.”

چه در اولین جلسه ماساژ درمانی و چه در پنجاهمین جلسه با فردی که در طیف اتیسم قرار دارد، ماساژ درمانگران باید درک کنند که ترکیب اختلال پردازش حسی (SPD) و اختلال طیف اتیسم (ASD) می‌تواند واکنش‌هایی ایجاد کند که به نظر می‌رسد از هیچ‌ جا می‌آیند و به سرعت تغییر می‌کنند، رچل بنبوی، ماساژ درمانگر که درمان‌های کرانیوساکرال و ماساژ درمانی را در امریکا انجام می‌دهد، تأکید می‌کند که “شما باید به شدت سازگار باشید، اختلال پردازش حسی می‌تواند باعث شود افرادی که در طیف اتیسم قرار دارند به سرعت تحت فشار قرار بگیرند و سپس نیازهای آن‌ها بدون هشدار تغییر کند. بافت کاغذ، موسیقی، بوی اتاق یا نور، لمس شما، همه این‌ها ممکن است یک لحظه قابل قبول باشد اما در لحظه بعدی نه.”

در زیر برخی از احتیاط‌های حسی هشتگانه گلدشتاین که به‌ویژه برای ماساژ افراد دارای اتیسم و اختلال پردازش حسی کمک کننده است، آمده است:

1. بینایی

در برخی موارد، چشم‌ها به درستی کار نمی‌کنند یا نقطه کوری در دید وجود دارد. گلدشتاین می‌گوید: “هرگز به طور مستقیم به کسی که در طیف اتیسم قرار دارد نزدیک نشوید. چراکه ممکن است کودک به ناگهان اطلاعات بیش از حدی را به سرعت دریافت کند.” به جای آن، از کنار به کودک نزدیک شوید.

2. شنوایی

برخی افراد نمی‌توانند تشخیص دهند که صدا از کجا می‌آید. برای همین واکنش اولیه آنها ترس است و سپس فرار. هدفون‌های حذف صدا، صدای آرام یا موسیقی کلاسیک ملایم ممکن است در این مواقع کمک کند.

3. بویایی

زمانی که حس بویایی به درستی عمل نمی‌کند، هر عطر و بویی، از جمله کرم یا روغن ماساژ، می‌تواند اضطراب شدید و ترس نگران‌کننده‌ای ایجاد کند. اجازه دادن به فرد برای بو کردن یک توپ پنبه‌ای با کمی روغن اسانس پیش از شروع ماساژ ممکن است کمک کننده باشد. اگرچه گلداشتاین تأکید می‌کند که ممکن است نیاز به آزمایش‌هایی باشد تا عطری پیدا شود که باعث واکنش بیش از حد در کودک نشود.

4. چشایی

حس چشایی به طور مستقیم بر درمان ماساژ تأثیر نمی‌گذارد، اما از آنجایی که اختلال پردازش حسی (SPD) سیستمیک است، یک حس که به درستی عمل نکند می‌تواند بر سایر حس‌ها تأثیر بگذارد، بنابراین آگاهی از این موضوع ضروری است.

5. لمسی

افراد دارای اختلال طیف اتیسم  و اختلال پردازش حسی ،معمولاً به لمس یا حساسیت بیش از حد یا کمتر از حد دارند. اگر حساسیت بیش از حد باشد، همه چیز به سرعت برایشان محرک براورد می گردد و عضلات آن‌ها پیامی برای فرار از خطر ارسال می‌کنند. اگر حساسیت کمتر از حد باشد، آگاهی کمی از تحریک لمسی وجود دارد. در هر دو حالت، درمانگران ماساژ باید به آرامی به سمت فرد حرکت کنند و به او زمان دهند تا نزدیک شدن شما را ببیند، بشنود و احساس کند. وقتی که زیر انداز ها مشکل‌سازند، می‌توانید ماساژ روی صندلی را امتحان کنید. و اگر خود لمستان برای کودک تهدیدآمیز است، کمی صبر کنید یا برای آن روز کار را متوقف کنید.

6. وستیبولار

این به حس حرکت سر در فضا اشاره دارد که در حس تعادل بدن، آگاهی از فضا، جاذبه و حرکت نقش دارد. زمانی که سیستم وستیبولار دچار اختلال می‌شود، فرد احساس می‌کند که “در فضا گم شده است.” برای این مورد،یک پد یا پتو وزنی ممکن است کمک کننده باشد ، یا از صندلی ماساژ به جای میز استفاده کنید.

7. پروپریوسپتیو

این سیستم به سیستم‌های وستیبولار و لمسی مرتبط است و آگاهی از بدن را فراهم می‌کند، که به ذهن می‌گوید بدن از کجا شروع و به کجا ختم می‌شود و با چه مقدار نیرو و از چه مسیری باید حرکت کند. بنبوی توضیح می‌دهد: “کودکانی که سیستم پروپریوسپتیو آن‌ها به درستی کار نمی‌کند ممکن است لمس را بسیار نگران‌کننده بیابند، زیرا نمی‌توانند حس کنند که کجا لمس می‌شود.” برای کمک به افراد برای احساس راحتی بیشتر و کمتر ، بنبوی یک آینه نشکن در مقابل میز قرار می‌دهد تا افراد بتوانند ببینند کدام ناحیه از بدن در حال ماساژ است. پدها یا پتوهای وزنی نیز ممکن است کمک کننده باشد.

8. درون‌نگری

این سیستم مسئول شناسایی پاسخ‌های تنظیم داخلی مانند تنفس، گرسنگی، ضربان قلب و نیاز به رفتن به دستشویی است. یک سیستم درون‌نگری که به درستی کار نمی‌کند، فهم واکنش‌های عاطفی را دشوار می‌سازد. اگر فردی نسبت به یک ماساژ احساس ناراحتی کند، ممکن است ضربان قلبش افزایش یابد، عضلاتش منقبض شود، تنفسش به شماره بیافتد و در معده‌اش احساس درد کند. زمانی که این واکنش‌های عاطفی قابل بیان نباشند، می‌تواند برای فردی که زیر ماساژ است، ترسناک باشد و ممکن است باعث یک براشفتگی کامل در کودک گردد.

ماساژ با فشار عمیق

ماساژ با فشار عمیق برای کودک دارای اتیسم، به جای نوک انگشتان و ضربات سفت، طولانی و قوی به کف دست و انگشتان ماساژدرمانگر متکی است. برای کمک به مشکلات حس عمقی، توصیه می‌شود که ماساژدرمانگر یا مراقب با صدایی آرام توضیح دهد که دقیقاً کدام قسمت از بدن در حال ماساژ است.مطالعات و تحقیقات نشان می دهد که ماساژ با فشار عمیق ممکن است برای چندین علامت فیزیکی و شناختی رایج مرتبط با اختلال طیف اتیسم مفید باشد. علاوه بر این، نشان داده شده است که ماساژ درمانی اثرات درمان‌های مرسوم را در صورت استفاده با هم افزایش می‌دهد.به عنوان مثال، یک مطالعه 16 هفته ای به این نتیجه رسید که ماساژ درمانی ممکن است بیزاری کلیشه ای از لمس مربوط به کودکان دارای اختلال طیف اتیسم را کاهش دهد. به عنوان بخشی از این مطالعه، والدین هر شب ماساژ درمانی را بر روی کودک دارای اختلال طیف اتیسم خود انجام دادند. وقتی مطالعه به پایان رسید، والدین گزارش دادند که از نظر جسمی و عاطفی به فرزندشان نزدیک‌تر هستند.

در مطالعه دیگری با عنوان بهبود رفتار کودکان دارای اختلال طیف اتیسم به دنبال ماساژ درمانی10 و 20 کودک دارای اختلال طیف اتیسم در سنین 3 تا 6 سال و والدین آنها به طور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. والدینی که به گروه ماساژ درمانی اختصاص داده شده بودند، توسط یک ماساژدرمانگر آموزش دیدند که هر شب قبل از خواب، کودکان خود را به مدت 15 دقیقه ماساژ دهند و والدین گروه کنترل قبل از خواب برای فرزندان خود کتاب می خوانند.پس از یک ماه، ارزیابی مشخص گردید که کودکان در گروه ماساژ، رفتارهای اجتماعی بیشتری را در حین مشاهده بازی در مدرسه و مشکلات خواب کمتری در خانه از خود نشان دادند.

یک نظریه در پس این نتایج مثبت ، این است که ماساژ ممکن است ترشح اکسی توسین (OT) را در بدن افزایش دهد، هورمونی که گمان می رود یک انتقال دهنده عصبی مهم در مغز است. مقاله ای در سال 2014 که در Frontiers in Psychology منتشر شد، از اهمیت بالقوه اکسی توسین حمایت می کند و اضافه می کند که در صورت اضافه بار حسی، به نظر می رسد که اکسی توسین باعث حفظ آرامش، کاهش استرس و بهبود سطح تعامل اجتماعی می شود.البته این نظریه به طور قطع تأیید نشده است، به‌ویژه پس از مطالعه‌ای در سال 2014 که گزارش داد کودکان دارای اختلال طیف اتیسم بیشتر از سایر کودکان به احتمال زیاد سطوح پایین اکسی توسین در خون ندارند. با این حال، این مطالعه همچنین نتیجه می گیرد که سطوح OT برای افراد دارای اختلال طیف اتیسم ممکن است در مایع مغزی نخاعی اطراف مغز متفاوت باشد.

صرف نظر از دلایل فیزیولوژیکی که ممکن است توضیح دهد که چرا ماساژ درمانی ممکن است برای افراد دارای اختلال طیف اتیسم مفید باشد، تحریک حس لمس چیزی است که فرد دارای اتیسم به آن نیاز دارد. ما ممکن است کودکانی را در طیف اتیسم ببینیم که رفتارهایی مانند پرتاب کردن خود روی زمین، کوبیدن سر خود به دیوار یا ضربه زدن به خود دارند. این افراد اغلب ممکن است به دنبال ورودی حسی برای تنظیم حسی خود باشند و اگر بتوانیم این کودکان را به ماساژ درمانی وادار کنیم، آنچه را که سیستم عصبی مرکزی آنها نیاز دارد به آنها می دهیم.

در مورد اضطراب مرتبط با اختلال طیف اتیسم  که ممکن است از سطح آرامش مورد نیاز برای خواب، افزایش انرژی و تمرکز جلوگیری کند ، عضلات درگیر با تنش ممکن است بخشی از مشکل اصلی باشند. برخی از افراد دارای اختلال طیف اتیسم بازوهای خود را به شدت به بدن یا گوش‌هایشان می‌چسبانند، وضعیت بدنشان به طور دردناکی خمیده است یا بر روی انگشتان پا راه می‌روند. من متوجه شده‌ام که آزادسازی میوفاسیال در کاهش تنش آنها مؤثر است و به آرامش آنها کمک می‌کند تا بهتر تمرکز کنند. رهاسازی میوفاشیال (MFR) یک تکنیک درمانی است که برای رفع درد و اختلال در بدن با آزاد کردن تنش در فاسیا، که بافت همبند اطراف عضلات، استخوان‌ها و اندام‌ها را احاطه کرده است، استفاده می‌شود. این تکنیک بر این درک استوار است که فاسیای سفت یا محدود می تواند به درد، محدودیت حرکت و اختلالات اسکلتی عضلانی مختلف کمک کند.

MFR معمولاً شامل فشار ملایم و پایداری است که به نواحی آسیب‌دیده اعمال می‌شود تا به آرامش ، بهبود جریان خون و آزادسازی محدودیت‌ها کمک کند. انجام دهندگان این روش ممکن است از دست‌ها، ابزارها یا سایر تجهیزات خود برای اعمال فشار لازم استفاده کنند. درمان اغلب به روشی آهسته و عمدی انجام می شود و به بدن اجازه می دهد به تغییرات پاسخ دهد.

درمان کرانیوساکرال

به زبان ساده، کسانی که از درمان کرانیوساکرال (CST) حمایت می‌کنند، معتقدند که از دست دادن انعطاف‌پذیری و التهاب در لایه‌های غشایی اطراف مغز ممکن است در رشد و شدت اتیسم نقش داشته باشد. تکنیک ملایم و دستی CST برای بهبود عملکرد غشاها، بافت‌ها، مایعات و استخوان‌های اطراف یا مرتبط با مغز و نخاع طراحی شده است.

تا به امروز، هیچ شواهد علمی معتبری وجود ندارد که اثر درمانی CST را تأیید کند بجز یک مطالعه در سال 2016 تحت عنوان “استفاده از درمان کرانیوساکرال برای اختلالات طیف اتیسم: مزایا از دیدگاه والدین، مراجعین و درمانگران” که به این نتیجه رسید که CST “در حال حاضر به عنوان یک درمان به طور حرفه‌ای برای این افراد توصیه می‌شود.” علاوه بر این، نویسندگان مطالعه مشاهدات مثبت از والدین، مراجعین و درمانگران را به عنوان دلیلی قانع‌کننده برای بررسی بیشتر مزایای CST برای اختلالات طیف اتیسم قلمداد کردند. برخلاف ماساژ درمانی با فشار عمیق، جایی که یک عضله تقریباً بلافاصله پس از درمان احساس آرامش بیشتری می‌کند، “احساسی” که CST تولید می‌کند کمتر دقیق است. با این حال، این واکنش بارها و بارها مشاهده شده است. به عنوان مثال، گیل بلایت، پرستار،که ۱۴ سال است از دانش پزشکی خود برای کمک به پسرش دارای اتیسمش استفاده کرده است می‌گوید: ” ما هر چیزی را امتحان کردیم. با این حال، او از اینکه لمس شود خوشش نمی‌آمد. نمی‌توانستم او را در آغوش بگیرم و همیشه مضطرب بود.”سپس آنها شروع به کار با گلداشتاین کردند و تغییرات مثبتی را مشاهده کردند. بلایت می‌گوید: “من به‌طور واقعی دیدم که بدن او وقتی روی تامی است، آرام می‌شود.” و زمانی که او از دفتر خارج می‌شود، به من نزدیک می‌شود و دستانم را می‌گیرد.این چیزی است که او به آن نیاز دارد و من نیز!.»

انجمن ماساژدرمانی امریکا عنوان می کند که رابطه بین ماساژ درمانی و اختلال طیف اتیسم، با یا بدون اختلال پردازش حسی، هنوز تایید نشده است. علیرغم داده های علمی محدود، محققان و متخصصان پزشکی هنوز به طور جدی به نقش ماساژ درمانی در کمک به فرد دارای اختلال طیف اتیسم اشاره می کنند.با این حال، تا زمانی که تحقیقات قوی تر چگونگی و چرایی سودمندی ماساژ درمانی برای افراد دارای اتیسم را تایید کند، شواهد فعلی همچنان انجام ماساژ درمانی را در صورت ترکیب با سایر مداخلات تایید می کند.

مزیت ها و منافع ماساژبرای کودک دارای اتیسم

1-تنظیم حسی: بسیاری از کودکان دارای اتیسم چالش های پردازش حسی را تجربه می کنند. ماساژ می‌تواند یک تجربه حسی آرام‌بخش فراهم کند که به آن‌ها کمک می‌کند تا خودتنظیمی کنند و اطلاعات حسی را به طور مؤثرتری پردازش کنند.

2-کاهش اضطراب: کودکان دارای اتیسم اغلب سطوح بالایی از اضطراب و استرس را تجربه می کنند. پژوهش ها نشان می دهند که ماساژ باعث آرامش و کاهش سطح اضطراب می شود، که ممکن است به بهبود عملکرد کلی عاطفی کمک کند.

3-بهبود ارتباط اجتماعی: ماساژ درمانی معمولاً شامل لمس فیزیکی است که می تواند به بهبود آرامش کودک همراه با تعاملات اجتماعی و رابطه فیزیکی کمک کند. و به مین منوال ممکن است در طول زمان مهارت های اجتماعی آنها را نیز افزایش دهد.

4-ارتباطات پیشرفته: آرامش حاصل از ماساژ ممکن است توانایی های ارتباطی بهتری را تسهیل کند، زیرا کودکان ممکن است پس از یک تجربه آرام بخش، پذیراتر و کنترل پذیر تر شوند.

5-آرامش عضلانی و تسکین درد: بسیاری از کودکان در این طیف ممکن است دچار تنش یا درد عضلانی باشند. ماساژ می تواند به کاهش ناراحتی جسمی کمک کند و باعث آرامش بیشتر آنها در بدن شود.

6- بهبود خواب: ماساژ منظم با الگوهای خواب بهتر در کودکان مرتبط است. بهبود کیفیت خواب می تواند تأثیر مثبتی بر رفتار، تمرکز و عملکرد کلی داشته باشد.

7-پیوند با والدین: برای والدین، یادگیری ماساژ دادن به فرزندشان می تواند پیوند والدین و فرزند را تقویت کند و درک و ارتباط را بهبود بخشد.

8-تکنیک های خود تسکین دهنده: آموزش ماساژ به کودکان می تواند به آنها کمک کند تا تکنیک های خودآرام بخشی را یاد بگیرند و از آنها در هنگام احساس خستگی یا اضطراب استفاده کنند.

برای ماساژفرد دارای اتیسم چه مقدماتی نیاز دارد؟

1- رضایت: همیشه قبل از شروع هر ماساژ از کودک و مراقبان او رضایت بگیرید.بدون رضایت و موافقت نمی توان با ماساژبرای او آرامش مهیا نمود.

2- آرامش: محیطی راحت با حداقل حواس پرتی ایجاد کنید (اتاق آرام، نور ملایم).

3- نیازهای فردی: هر کودکی دارای نیازهای حسی متفاوت است – از ترجیحات حسی و یا تدافعات حسی کودک خود آگاه باشید. برخی از کودکان ممکن است به یک لمس ساده حساس باشند، در حالی که برخی دیگر ممکن است از فشار عمیق لذت ببرند.

4- جلسات کوتاه: با جلسات کوتاه (5-10 دقیقه) شروع کنید و ببینید کودک چگونه پاسخ می دهد. با راحت تر شدن و پذیرش آنها می توانید به تدریج مدت زمان را افزایش دهید.

5- تکنیک ها: از تکنیک های ملایم و آرام بخش استفاده کنید. از فشار عمیق اجتناب کنید مگر اینکه کودک از آن لذت ببرد.

6- ترکیب موسیقی: در حین انجام ماساژ از موسیقی آرام بخش استفاده کنید تا محیطی آرام بخش ایجاد کنید و تجربه لذت بخش را ایجاد کنید.همینطور می توانید از ترانه های کودکانه برای برخی از حرکات استفاده کنید و آن را با ترانه ها و شعر های کودکانه جفت کنید، مانند “لی لی لی لی حوضک” برای حرکات انگشتان.

7- ارتباط : قبل از شروع ماساژ با کودکتان صحبت کنید و توضیح دهید که چه کاری می خواهید انجام دهید  . این کار می تواند به کاهش اضطراب کمک کند.

8-تکرار : جلسات منظم می تواند نتیجه ماساژ را بهتر کند، بنابراین تلاش کنید که ماساژ را به یک روتین برای کودکتان تبدیل کنید.

9- استفاده از ابزار : استفاده از ابزارهای مناسب مانند توپ ماساژ یا غلتک یا برس های مخصوص می توانند تجربه حسی متفاوتی را ایجاد کنند و اغلب به کودکان اجازه می دهند تا ماساژ بهتری را دریافت کنند.

10-از پشتیبانی های بصری استفاده کنید: از یک برنامه تصویری یا یک داستان اجتماعی برای توضیح روند ماساژ استفاده کنید. این کار می تواند به آماده سازی کودک و کاهش اضطراب او کمک کند.

11- به تلاش خود ادامه دهید: صرف‌نظر از تکنیک ماساژی که برای کمک به فرد دارای اختلال طیف اتیسم  استفاده می‌شود، کلید موفقیت در پیروی از راهنمایی های خود کودک است. بدون توجه به این مهم ماساژ ممکن است هرگز انجام نشود. توجه داشته باشید که برخی ممکن است هرگز لمسی برای درمان را تجربه نکرده‌ باشند یا حتی لمسی آزاردهنده را تجربه کرده‌اند. آن‌ها به زمان زیادی برای پردازش آنچه در حال وقوع است نیاز دارند به‌ویژه اگر کسی قرار باشد به آن‌ها دست بزند.

تکنیک های ساده ماساژ

در ادامه به برخی از تکنیک ها و روشهای ماساژ که می تواند برای کودکان دارای اتیسم استفاده شود اشاره می کنیم.

نخست ،ضربه های ملایم  : ابتدا از یک لمس سبک برای سنجش میزان راحتی کودکتان استفاده کنید و به تدریج فشار را افزایش دهید چراکه آنها بیشتر به این احساس عادت دارند.از ضربات سبک و ادامه دار روی بازوها، پاها و پشت استفاده کنید. این ضربات می تواند به آرامش کودک کمک کند.

در ابتدا از بازوها شروع کنید: از ضربات نرم در امتداد بازوها استفاده کنید و از شانه به سمت مچ حرکت کنید. برای ایجاد فشار یکنواخت می توانید از هر دو دست استفاده کنید.

دوم، اصطکاک: با استفاده از حرکات دایره ای، به آرامی نواحی پرتنش بدن مانند شانه ها یا پشت گردن را مالش دهید.

ماساژ پشت:

– کودک می تواند روی شکم بخوابد یا راحت بنشیند.

– از کف دست خود برای زدن ضربات آرام و طولانی از کمر تا شانه ها استفاده کنید.

– همچنین می توانید حرکات دایره ای ملایم را با نوک انگشتان خود در امتداد ستون فقرات یا شانه ها اعمال کنید.

ماساژ ملایم دست:

– یکی از دست های کودک را بگیرید و به آرامی کف دست و انگشتان او را ورز دهید.

– از یک فشار کم استفاده کنید و هر انگشت را جداگانه فشار دهید و رها کنید.

– شما همچنین می توانید اشکال یا حروف را در کف دست کودکتان ترسیم کنید تا فرایند ماساژ را بیشتر تعاملی سازید.

سوم، ورز دادن: ماهیچه ها را مانند خمیر به آرامی ورز دهید، به خصوص بازوها و پاها.

ماساژ شانه و گردن

– در حالی که کودک نشسته یا ایستاده است، با انگشتان خود عضلات بالای شانه و گردن را به آرامی ورز دهید.

– حتماً فشار ملایمی وارد کنید و برای اطمینان از راحتی، واکنش کودک را زیر نظر بگیرید.

ماساژ ملایم صورت

– ابتدا اطمینان حاصل کنید که کودک با این موضوع راحت است یا خیر.

– از نوک انگشتان خود برای ماساژ ملایم پیشانی، گونه ها و خط فک استفاده کنید.

– حرکات دایره ای کوچک انجام دهید و فشار ملایمی وارد کنید.

چهارم، غلتان: در حالی که کودک دراز کشیده است، بدن او را به آرامی از پهلو به پهلو بگردانید. این کار می تواند یک اثر آرام بخش برای او ایجاد کند.

پنجم،ماساژ پا:برای شروع ماساژکودکتان پیشنهاد می کنم ابتدا از ماسازپاها شروع کنید چراکه این ماساژکنترل بیشتر و بهتری بر روی کودکتان ایجاد می کند از طرفی بسیاری از کودکان از ماساژ پا لذت می برند. از انگشتان شست خود برای اعمال فشار ملایم به کف و بالای پاهای آنها استفاده کنید.

– کودک می تواند بنشیند یا دراز بکشد.

– ران ها را به آرامی مالش دهید، از زانو به سمت بالا به سمت باسن حرکت کنید و سپس به پایین برگردید.

– می توانید با همان فشار ملایم در امتداد ساق پا و پا حرکت کنید.

– ماساژ ساق پا: ران ها و ساق پا را با حرکات آرام و رو به بالا ماساژ دهید.

ماساژ انگشتان

– از کودک بخواهید راحت بنشیند و یک پای خود را دراز کند.

– از انگشتان شست خود برای اعمال فشار ملایم به کف پا و حرکت از پاشنه به سمت انگشتان استفاده کنید.

– کشیدن هر انگشت پا به آرامی برای تقویت آرامش را انجام دهید .

ششم، ماساژ با برس: برای کودکانی که از تجربیات و محرکات لمسی لذت می برند، برخی از درمانگران از برس برای ایجاد یک محرک لمسی خوشایند استفاده می کنند.

ایمنی و محدودیت ها در فرایند ماساژ

– شرایط پزشکی: مراقب هر گونه مسائل پزشکی یا موارد منع کاربرد ماساژ باشید.برای مثال اگر کودک شما درگیر تشنج است الزاما با نظر پزشک اقدام به دریافت ماساژکنید.و یا اگر کودکتان از نظر گوارشی مشکلات حاد دارد هم با نظر متخصص از این تکنیک ها استفاده کنید.

– حریم شخصی: همیشه به مرزهای حریم شخصی کودک احترام بگذارید. اگر کودکتان علائم ناراحتی را نشان دادند، فورا ماساژ را متوقف کنید.

– نظارت دقیق: همیشه در حین ماساژ بر کودک نظارت دقیق داشته باشید، به خصوص اگر با تکنیک جدیدی کار می کنید.

-توجه به شیوه کار ماساژدرمانگر:اگر متوجه شدید که شیوه کار ماساژکودک شما به صورت خشن در حال انجام است و یا در بدن کودکتان مکررا کبودی مشاهده می کنید فالزاما جلسات ماساژدرمانی کودکتان را کنسل کنید.چراکه شما قرار است با ماساژدرمانی به کودکتان کمک کنید نه اینکه بیشتر از قبل او را در معرض اضطراب و استرس قرار دهید.

انواع ماساژ ها برای کودک دارای اتیسم

1- ماساژ سوئدی

– **توضیحات:** ماساژسوئدی یک نوع ماساژ ملایم است که از ضربات ممتد، ورز دادن و حرکات دایره ای روی عضلات استفاده می کند. باعث آرامش می شود و می تواند به تسکین اضطراب کمک کند.

– **مزایا:** آرام بخش است و گردش خون را بهبود می بخشد.

2- ماساژ با فشار عمیق

– **توضیحات:** این روش شامل اعمال فشار محکم و یکنواخت به بدن است که اغلب از طریق تکنیک هایی مانند فشردن یا فشرده سازی انجام می شودبرای نمونه یکی از این روش ها قرار دادن کودک در یک پتوی ضخیم و قنداق پیش کردن او است به صورتی که فقط گردن به بالا از پتو بیرون است و دستها نیر در کنار بدن و داخل پتو است.

– **مزایا:** بسیاری از کودکان دارای اتیسم فشار عمیق را آرام‌بخش تفسیر می‌کنند، چراکه این کار می‌تواند به کاهش بار حسی آنها کمک کند.

3- لمس درمانی

– **توضیحات:** این تکنیک بر لمس سبک و انتقال انرژی تمرکز دارد. درمانگر از دستان خود بدون اعمال فشار یا حرکت استفاده می کند.

– ** مزایا: ** این روش می تواند احساس امنیت و آرامش را تقویت کند و ایده آل برای کودکانی که به لمس حساس هستند.

4- ماساژ آروماتراپی

– **توضیحات:** برای مزایای حسی بیشتر در فرایند ماساژ، می توان روغن های معطر را در برنامه ماساژ استفاده نمود. روغن هایی مانند اسطوخودوس یا بابونه می توانند آرامش را تقویت کنند.

– **مزایا:** اثرات آرام بخش ماساژ را از طریق رایحه های تسکین دهنده افزایش می دهد، اما برای اطمینان از ایمن بودن روغن ها برای کودکان احتیاط لازم است.

5-درمان کرانیوساکرال

– **توضیحات:** تکنیکی ملایم و عملی که بر روی سیستم کرانیوساکرال (غشاها و مایع اطراف مغز و نخاع) تمرکز می کند تا تنش را در بدن کودک دارای اتیسم کاهش دهد.

– **مزایا:** می تواند به آرامش، اضطراب و کاهش ناراحتی جسمی کمک کند.

6- ماساژ روی صندلی

– **توضیحات:** روشی که در آن کودک روی یک صندلی حمایتی می نشیند و تمرین کننده فشار ملایمی به پشت، گردن، بازوها و دست ها وارد می کند.

– **مزایا:** این نوع جلسات کوتاه‌ می‌تواند برای کودکانی که نمی‌خواهند بر روی زمین دراز بکشند مفید باشد و باعث راحتی و آرامش شود.

7- ماساژ لومی لومی

– **توضیحات:** این تکنیک هاوایی از ضربات ممتد و روان و حرکات موزون استفاده می کند. البته این نوع ماساژ به طور سنتی شدیدتر است، ولی می توان آن را برای کاربردهای ملایم تر بخصوص برای کودکان دارای اتیسم تطبیق داد.

– **مزایا:** با استفاده از رفتار و عملکرد آرام می تواند به تخلیه تنش و افزایش آرامش کمک می کند.

8- تکنیک های بازیگونه ماساژ

– **توضیحات:** گنجاندن بازی در ماساژ، مانند تظاهر به اینکه حیوانی مهربان هستید و یا استفاده از داستان گویی برای بیشتر درگیر کردن کودک.

– **مزایا:** ماساژ را راحت تر می کند و اضطراب در مورد لمس را کاهش می دهد.

9- ماساژ نقطه فشار

– **توضیحات:** اعمال فشار ملایم به نقاط خاصی از بدن، مانند دست ها یا پاها، که می تواند به کاهش تنش کمک کند.

– **مزایا:** به افزایش آرامش کمک می کند و می تواند یک تجربه حسی آرام بخش باشد.

راهکارها و تکنیک های کمکی در فرایند ماساژکودک دارای اتیسم

1- تکنیک های فشار عمیق

الف- آغوش خرس: به آرامی دست های خود را دور کودکتان بپیچید و در حالی که او در آغوش می گیرید فشار عمیقی به صورت یکپارچه به بدن او وارد کنید. این کار را به صورتیانجام دهید که انگار یک پتوی بزرگ به دور کودکتان پیچیده اید و فشار باید به صورت یکنواخت به همه بدن کودک وارد شود.

ب- هل دادن دیوار: کودکتان را تشویق کنید که به دیوار تکیه داده و خود را به دیوار فشار دهد و یا می توانید این تمرین را با یک توپ بزرگ و نرم انجام دهید به این صورت که کودکتان بین دیوار و توپ قرار بگیرد و توپ را به بدن او به صورت یکنواخت فشار بیاورید(البته به صورت خیر)

2- ماساژ بازی حسی

الف- از بافت های مختلف استفاده کنید:برای نمونه از توپ های حسی یا پارچه های دارای بافت های مختلف در حین ماساژ اضافه کنید. اجازه دهید کودک در حالی که شما فشار ملایمی اعمال می کنید، بافت های مختلف را نیز احساس کند.در مورد نوع بافت ها با کودکتان صحبت کنید.

ب – ماساژ با لوسیون یا روغن: از لوسیون یا روغن های معطر (مطمئن شوید که برای کودک بی خطر هستند) استفاده کنید تا ماساژ برای او لذت بخش تر شود. در مورد عطر روغن با کودکتان صحبت کنید.

3- کشش های ملایم

الف- کودکتان را قبل یا بعد از ماساژ با حرکات کششی ملایم درگیر کنید. کشش های ساده مانند رساندن دست ها به بالای سر یا لمس انگشتان پا با نوک انگشتان دست می تواند به شل شدن عضلات کمک کند.

4- ماساژ روتین و ثابتی ایجاد نمایید

الف- یک روتین ایجاد کنید: یک روال مداوم ماساژ ایجاد کنید. این امر می تواند به کودک کمک کند احساس امنیت کند و بداند چه چیزی در انتظارش است.

ب- از پشتیبانی های دیداری استفاده کنید: اگر کودکتان به وسایل کمک دیداری خوب پاسخ می دهد، از برنامه های تصویری یا توالی های دیداری برای نشان دادن مراحل ماساژ استفاده کنید.

هنگام انتخاب ماساژ برای کودکان دارای اتیسم، بسیار مهم است که تکنیک‌های آرام و ملایمی را انتخاب کنید که مطابق با ترجیحات حسی و سطح راحتی آنها باشد.هر کودکی متفاوت است و ترجیحات آنها ممکن است بسیار متفاوت باشد.مراقب باشید که کودکتان را تحت هر شرایطی در معرض ماساژقرار ندهید.