رویکرد درمانی اتیسم(اوتیسم)داویس

چکیده:

تاکنون صدها رویکرد درمانی برای  اختلال طیف اُتیسم(اوتیسم)بوجود آمده که هرکدام از آنها یا دارای پایه و اساس مستقلی بوده اند یا اینکه از دل رویکردهای درمانی دیگر زاده شده اند.این رویکرد ها توسط به وجود اورنده هایشان مورد آزمون قرار میگیرند و پس از این سنجش, منتشر می شوند ولی شاید تمام این رویکرد ها اثر بخشی شان مورد تایید دیگر متخصصان نباشد اما همیشه میتوان از رویکرد های موجود برای کمک به کودکان اتیستیک(اوتیستیک) بهره برد هرچند که دیگران به آنها اعتقادی نداشته باشند و انها را بیهوده بدانند.


31398/9
رویکرد درمانی اتیسم(اوتیسم)داویس
 
مهدی فولادگر(مسئول فنی و صاحب امتیاز مرکز اُتیسم اردیبهشت و مدیر گروه پژوهشی اردیبهشت)
روش داویس چیست؟
یکی از این صدها رویکرد درمانی, رویکرد اُتیسم(اوتیسم) داویس است که شاید اکثر متخصصان اُتیسم(اوتیسم) حتی اسم آن را نیز نشنیده باشند و ندانند که در ایالات متحده چندین مرکز وجود دارد که تنها پیرو این رویکرد درمانی اند و والدین کودکان اتیستیک(اوتیستیک) نیز متمایل به استفاده از این رویکرد در درمان کودکان خود اند. در دنیای امروز اُتیسم(اوتیسم) بر خلاف آنچه در کشور ما اتفاق می افتد بیشتر و بیشتر تلاش می گردد تا افراد اتیستیک داخل جامعه شده و در آن خود را با دیگر افراد جامعه یکپارچه سازند.در این دنیای آرمانی اتیستیک بودن دلیلی برای انزوا و گوشه گیری یا حذف شدن از جامعه نیست بلکه هر روز جامعه تلاش می کند تا راهکارهای بیشتری برای پذیرش افراد دارای اختلال طیف اُتیسم(اوتیسم) در خود خلق کند و این رویکرد یکی از آن راهکارهای خلاقانه است.این رویکرد میتواند به عنوان راه حلی تکمیلی پس از تمامی رویکرد های درمانی دیگر بکار رود و فرد دارای اختلال طیف اتیسم(اوتیسم) را به یک انسان همسان با قالب های رایج در جامعه تبدیل کند.
رویکرد اُتیسم(اوتیسم)داویس اصلا رویکرد تند و خشنی نیست بلکه این رویکرد آرام, به افراد اتیستیک(اوتیستیک) این امکان را می دهد تا مشارکتی حد اکثری در زندگی داشته باشند. این برنامه انفرادی میتواند توسط یک تسهیل کننده رویکرد اُتیسم(اوتیسم) داویس یا به وسیله یکی از والدین که توسط متخصصین داویس آموزش دیده است اجرا شود.
این برنامه توسط رونالد داویس راه اندازی شد و بیشتر از 28 سال است که در سراسر جهان به طور موفق در حال استفاده است.رون داویس سالهاست که به طور موفقی در حال کار با افراد اتیستیک(اوتیستیک) است و از طریق رویکرد اُتیسم(اوتیسم) داویس توانسته اندیشه های خود را در مورد درمان اختلال طیف اُتیسم(اوتیسم) در دسترس دیگران قرار دهد.
با این رویکرد می توانیم با استفاده از پرسشنامه هایی که توسط والدین و درمانگران تکمیل می گردد، پیش و پس از اجرای برنامه، تغییر را درمراجعین اتیستیک(اوتیستیک) خود مشاهده نماییم و اطلاعات موجود نشان دهنده این مهم هستند که اولین نتیجه بدست آمده از این رویکرد تغییر در مهارتهای اجتماعی است.
این رویکرد بر 3 حوزه متمرکز است تا بتواند به کودک دارای اتیسم(اوتیسم) در درک دنیای پیرامون کمک کند و شامل فعالیتهای بسیار ساختار یافته ای می گردد که ممکن است چندین ماه به طول بیانجامد و به فرد دارای اختلال طیف اُتیسم(اوتیسم) کمک می کند تا دانش و درک لازم برای زندگی بهتر را بدست اورد.

نخست:شخصیت-ایجاد خود اگاهی در افراد دارای اتیسم(اوتیسم) در دنیای پیرامون

شخصیت چیزی است که ازدوران ابتدایی کودکی رشد می یابد،از وقتی که یک کودک از خودش به عنوان یک فرد یگانه با عقاید و احساساتی که اورا از دیگری متفاوت می کند، آگاهی پیدا می کند.این قضیه به طور معمول در 2 سالگی اتفاق می افتد زمانی که کودک یک حس را به عنوان فردی که تفکری برای خود دارد درخودش رشد می دهد و از این زمان کودک شروع به رد کردن پیشنهادات یا درخواست های دیگر افراد می کند و با اینکه می دانیم این اتفاق نشانه ای از سلامت و رشد طبیعی کودکمان است ما به عنوان یک فرد بزرگسال از این اتفاق وحشت داریم.ولی کودک اتیستیک دراین مهارت یعنی شکل گیری شخصیت و آگاهی از خود دچار شکست می گردد ویا در صورت موفقیت در این زمینه و بهبودی در برخی از جنبه های شخصیتی ،متاسفانه مجدداً پسرفت می نماید. کودکان غیر اتیستیک فرایندی طبیعی را برای اگاهی از خود طی می کنند اما این روند در کودک دارای اتیسم(اوتیسم) ناقص است. این رویکرد با استفاده از ترکیب تکنیک ها و مدل سازی به دنبال ایجاد مفهوم خود است.در این مرحله تمرکز بر روی فرد دارای اتیسم(اوتیسم) است تا درک دقیقی از حواس خود پیدا کند و با استفاده از مدل سازی با خاک رس، کودک می تواند اگاهی قوی تری از خود ایجاد کند.
برای فهمیدن دیگر علائم اختلال اتیسم پیشنهاد می کنیم مقاله اختلال طیف اتیسم و رفتار های تکراری و کلیشه ای را نیز مطالعه کنید.
برای اطمینان از اینکه این فرایند به طور کامل صورت می گیرد دو نقطه شروع وجود دارد:

نخست ,این رویکرد به افراد مبتلا به اُتیسم(اوتیسم) برای جهت گیری مناسب در جهان اطراف کمک می کند.آنها نیاز دارند که تمام نیاز های حسی خود را در این مسیر براورده کنند به صورتی که از محیط پیرامون خود آگاهی یابند و درک صحیحی از دنیای پیرامون خود داشته باشند. در این تکنیک از طیف گوناگونی از متد ها و راهبرد های حسی مانند شنیداری, دیداری,لامسه بسته به توان افراد  استفاده می گردد. بر اساس این نظریه در زمانی که کودک نسبت به محیط پیرامون خود اگاهی یابد می تواند در مورد خود نیز اگاه تر گردد و در این زمان است که جهان اطراف را در ارتباط با خود جستجو می کند و این نقطه اغازین رشد شخصیت اوست.
دوم, توسط متخصصین این رویکرد به افراد اتیستیک کمک می شود تا به مدلی برای حرکت گام به گام و رو به جلو که نشان دهنده اهداف بعدی او باشد دست یابند. 

دوم :رشد شخصیت- دست یابی به درسهایی از زندگی واقعی برای کودک دارای اتیسم(اوتیسم) و درک نحوه کار دنیای پیرامون

شخصیت هرفرد محصولی از افکار، اعمال و رفتار او شناخته می گردد هویت و شخصیت هر فرد در طول زندگی به طور مداوم رشد یافته  و تجربیات جدید تبدیل به اندوخته ای به نام دانش  یا شناخت  می گردند و رفتار و شیوه تفکر فرد بر اساس انها تغییر کرده و اصلاح می گردد.اما در فرد دارای اختلال طیف اُتیسم(اوتیسم) این مراحل طبیعی رشد شناختی یا از دست رفته اند یا رشد نیافته اند و این امر باعث می گردد رفتار کودک اتیستیک غیر منعطف ،خاص و در ظاهر نامناسب دیده گردد و به همین خاطر به نظر می رسد که انها قادر به یادگیری از خود زندگی نیستند. به عبارت دیگر این کودکان نمی توانند درسی از زندگی بگیرند.به همین خاطر برنامه رشد شخصیت دیویس تمامی مفاهیم لازم را برای فرد مهیا می کند تا فرد از تجربیات خود بیاموزد و بر این اساس به رفتار های پیچیده تر و پخته تر دست یابد.این برنامه به کودک اتیستیک یک ساختار شناختی را ارائه می کند که به فرد امکان دهد روند درک وقایع زندگی روزمره زندگی را بدست اورد و کنترل و مسئولیت بیشتری در قبال اعمال و رفتار خود داشته باشند.بر اساس دستاورد این مرحله کودک دارای اختلال طیف اُتیسم(اوتیسم) با اگاهی بیشتر از خود، درک بیشتری از جهان پیرامون پیدا می کند.سی مفهوم زندگی از طریق مدلسازی با گل رس ایجاد می گردد که بر اساس این سی مفهوم درک موجود از خود و دنیای اطراف تقویت می گردد. به طور تقریبی این 30 مفهوم با تغییر شروع می شوند و بامسئولیت پذیری پایان می یابد  .
برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه اتیسم(اوتیسم) پیشنهاد می کنیم مقاله انواع اختلال طیف اتیسم را نیز مطالعه کنید.
رشد شخصیت اشاره دارد به یادگرفتن رخ داد های واقعی درفرایند رشد کودک و یادگیری مفاهیمی که به انها  برای فهم چگونگی کارهای جهان  و اینکه این کارها چگونه انجام می پذیرد، کمک کند.وقتی افراد دارای اُتیسم(اوتیسم) آشفته و گیج می شوند  و در دنیای محرکها گم می گردند، توانایی یادگیری آنها به حداقل رسیده یا خیلی از مفاهیم پایه را یاد نمی گیرند و درصورتی که انها یک درک درست و کاملی از چگونگی امور جهان نداشته باشند نمی دانند که چگونه خودشان را با جهان اطراف سازگار کنند. برای مثال کودک اتیستیک(اوتیستیک) ممکن است دید درستی از پیامدهای برخی رفتار ها یا تغییراتی که در اثر آنها بوجود می آید نداشته باشد و رفتار هایی مانند تکرار را بدون درک درستی از آن ادامه دهد و به دنبال نتیجه ای متفاوت بگردد.این کودکان ممکن است در مورد اجبارچیزی ندانند و ممکن است از پذیرش هرگونه جنبه های قدرت مابانه بخصوص در سنین پایینتر امتناع کنند.این میتواند یکی از علل برخی از رفتار های مقاومت گونه کودکان اتیستیک(اوتیستیک) باشد و در این رویکرد راه حل آن این است که، برخی مسائل برای این کودکان دوباره و دوباره تعریف شوند.این تعاریف برای کودک می تواند شناختی همراه با اطمینان ایجاد نماید و اینکه می توان امور را پیش بینی نمود و این امر می تواند برای کودک دارای اختلال طیف اُتیسم(اوتیسم) این پیام را داشته باشد که می توان در دنیایی مطمئن شناختی با ثبات از خود و دنیای پیرامون داشت. رشد شخصیت یک حسی از خود در افراد ایجاد می کند و یک جایگاهی در دنیای واقعی از علت ها و معلول ها. در این بخش کودک اتیستیک درمیابد که در پشت (خرده)رفتار های اجتماعی و رخدادهای بین انسانها چه پیامدهایی وجود دارد و با توجه به این موارد با کدام وسیله می بایستی به هدف نائل شد.
در این فرایند این مفاهیم زندگی به گونه ای هستند که به راحتی برای افراد اتیستیک(اوتیستیک) قابل درک باشند.پیام این رویکرد, یک مفهوم در هر روز است و این میتواند هر ماه بیشتر و بیشتر شود(یعنی هر روز دو مفهوم یا بیشتر) . یکی از استعاره های جالب و زیبا در این رویکرد این است که هر مفهوم به وسیله ایجاد یک مدل  با خمیر های گلی معرفی می شود و هر مفهوم در طبیعت جستجو می گردد. این جستوجویی در جهان واقعی برای بدست آوردن تجربه های ناب است.وقتی یک مفهوم به طور کامل درونی شد در این تکنیک می توان به گام بعدی رفت و با این درونی شدن اطلاعات میتوان اساسی محکم برای اطلاعات جدید بنا نمود.این رویکرد اکنون در حال ایجاد تجربیات موفق برای کودکان اتیستیک(اوتیستیک) با عملکرد بالا است و با تلاش بیشتر میتوان راهی برای افرادی که دارای محدودیت های کلامی  یا مهارتهای حسی اند نیز پیدا نمود.
برای اگاهی بیشتر در زمینه اختلال طیف اتیسم مطالعه مقاله درمان اختلال طیف اتیسم و تاریخچه انرا پیشنهاد می کنیم.

سوم:یکپارچگی اجتماعی- مفاهیم ارتباطی و درک نحوه تعامل با دیگران

این قسمت مشکل افرین ترین قسمت برای کودک دارای اختلال طیف اُتیسم(اوتیسم) است. ناتوانی در برقراری ارتباط موفق و موثر از ویژگی های اصلی اتیسم(اوتیسم) در dsm5  است. در این مرحله مفاهیمی که پایه و اساس هر رابطه ای را تشکیل می دهند خواه با یک فرد یا یک گروه از افراد اموزش داده می شود این مرحله به کودک دارای اختلال طیف اُتیسم(اوتیسم) کمک می کند مفاهیم و ابزار های موثر در یک ارتباط موفق را فراگرفته و به صورت کامل در زندگی خود مشارکت داشته باشد.فرد اتیستیکی که حسی ازموقعیت خود در جهان اطراف دارد, برای شروع  یادگیری چگونگی کارکرد روابط و یادگرفتن اینکه چگونه میتواند خودش را با مردم دنیا سازگار کند اماده است .این مرحله نهایی در رویکرد اُتیسم(اوتیسم) داویس است. از طریق ایجاد مدلهای گلی دوباره مفاهیم اکتشاف می گردند و به وسیله سازگار کردن آنها با تجربه های زندگی دنبال می شوند.
 (تنها راه غلبه بر اختلال اتیسم دانش و آگاهی از اتیسم است)
هرگونه برداشت از این مقاله ومطالب سایت بدون اجازه و ذکر منبع ممنوع است
پژوهشگران گرامی جهت دریافت منابع این مقاله میتوانند از طریق ایمیل و یا تماس تلفنی اقدام نمایند
 
 

مطالب مرتبط